Gladiator

Genre: Actie | Duur: 2u32 | Release: 21 Juni 2000 | Land: | Regie: Ridley Scott | Cast: Russell Crowe, Joaquin Phoenix, Connie Nielsen, Richard Harris, Oliver Reed, Derek Jacobi, Djimon Hounsou

In lang vervlogen tijden gooide de Britse regisseur Ridley Scott hoge ogen met 'Alien' (1978) en 'Blade Runner' (1982), twee mijlpalen in het science-fiction genre, maar zijn fans bleven sindsdien zwaar op hun honger zitten. Scotts beslissing om Frank Herberts 'Dune' niet te regisseren bleek achteraf een verstandige keuze; de projecten die hij de jaren daarop wél voor zijn rekening nam waren veelal halfbakken producten, waar een overdonderende vormgeving het gebrek aan, of een slecht vertelde, intrige moest verhullen.



Dit was reeds het geval bij 'Legend' (1985), een nogal saai sprookje met Tom Cruise en Tim Curry vol feërieke decors, en zou uitgroeien tot een constante in Scotts werk: weliswaar in mindere mate in het stijlvolle 'Someone to Watch Over Me' (1987) en evenwichtige 'Thelma en Louise' (1991), maar overduidelijk in het voor de hand liggende 'Black Rain' (1989), het lege '1492: Conquest of Paradise' (1992), 'White Squall' (1996) en vooral het desastreuze 'G.I. Jane' (1997).



In dat alles komt nu verandering met 'Gladiator', zonder weliswaar te kunnen tippen aan het archetypische 'Alien' of 'Blade Runner', toch het beste wat Scott in bijna 20 jaar deed - zijn meesterlijke director's cut van Blade Runner (1991) buiten beschouwing gelaten. Het is tevens de film die een vergeten genre weer van onder het stof haalt: de peplum. Het genre, wel eens minachtend 'sandalenfilm' genoemd, dankt zijn naam aan het antieke gewaad dat terug te vinden was in spektakelfiilms met de oudheid als decor en mythologie en geschiedenis als belangrijkste inspiratiebron.



Voor de eerste bloeiperiode ervan moeten we teruggaan naar de eerste decennia uit de filmgeschiedenis met titels als 'Quo Vadis?' (1912) van Enrico Guazoni en 'Cabiria' (1913) van Giovanni Pastrone. Hollywood was niet blind voor het Italiaanse succes en volgde met o.m. 'Ben-Hur: a Tale of the Christ' (Fred Niblo, 1925) en 'King of Kings' (Cecil. B. DeMille, 1927). Na de oorlog werd de toon gezet met 'Samson and Delilah' (Cecil B. DeMille, 1949) en later met 'Spartacus' (Stanley Kubrick, 1960). De intrede van kleur en geluid gaf in deze periode ook aanleiding tot tal van peplum-remakes als 'Quo Vadis' (Mervyn Leroy, 1951) en 'Ben-Hur' (William Wyler, 1959). De te hoge kosten en de intrede van nieuwe helden betekenden in de jaren '60 echter het einde van het peplumtijdperk.



Met 'Gladiator' lijkt het erop dat dit doodgewaande genre na bijna veertig jaar aan een heropleving toe is. Het gegeven is even rechtlijnig als vanouds; Maximus is een befaamde Romeinse generaal die na de dood van keizer Marcus Aurelius in ongenade valt bij diens zoon, de afgunstige troonopvolger Commodus. Deze laatste geeft het bevel Maximus en zijn handlangers om te brengen. Maar Maximus ontsnapt aan de dood en belandt als slaaf in de arena, waar hij tot gladiator wordt opgeleid. Vastbesloten zich te wreken keert hij terug naar Rome..



De typische elementen - spectaculaire scènes en lijf-aan-lijfgevechten, massale figuratie, exotiek, monumentalisme en gespierde herculeaanse helden - zijn in perfect gedoseerde verhoudingen aanwezig. Bovendien wordt de film gedragen door een uitgebreid scala van internationaal gereputeerde acteurs uit de film- en theaterwereld, zoals Russell Crowe ('The Insider'), Derek Jacobi (Francis Bacon uit 'Love is the Devil') en Oliver Reed (die tijdens de opnamen om het leven kwam). Scotts functionele regie belet dat 'Gladiator' verdrinkt in een hol en opgeklopt massaspektakel; ondanks het miljardenbudget (4,5 miljard frank) en het gebruik van digitale technieken is het opmerkelijk hoe hij er in geslaagd is een ziel te leggen in deze film.



Maar als geslepen actiespektakel doet 'Gladiator' eerder denken aan de gestroomlijnde formulefilms van James Cameron ('Terminator', 'Aliens') dan aan de subtiele finesse van Michael Mann ('Last of the Mohicans, 'Heat'). Of wat een uitstekende film van een meesterwerk onderscheidt.

Christoph Foqué Helemaal (niet) akkoord? Lees de

Let op: wanneer u verder gaat zit de kans er dik in dat het einde van de film verklapt wordt met alle gevolgen voor uw filmervaring vandien.

ik wil mijn pret bedorven zien

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Maximus wordt opgeleid als gladiator, hij keert te'rug naar de arena van Rome en verslaat keizer Commudus in een duel waarbij ze alletwee het leven laten.