Mushrooms of Concrete
rating

Duur: 24 min. | 2010 | Land: België | Regie: Martijn Payens | Producent: RITCS

Mushrooms of Concrete van Martijn Payens (RITS) duikt op als vreemde eend in de Belgische Studentenkortfilmcompetitie, wat niet alleen te wijten is aan het feit dat het de enige documentaire uit de selectie is. Het respect dat deze regisseur voor de dag legt ten opzichte van zijn onderwerp werkt besmettelijk en dwingt bewondering af bij het publiek.

De titel verwijst naar de 750 000 bunkers verspreid over het prachtige landschap van Albanië. Het is immers niet alleen vreemd dat die bunkers er nog steeds staan, maar vooral dat ze een iconische waarde verworven hebben. De evolutie van een uitdrukking van xenofobie naar een van gastvrijheid staat centraal in het project. Met dezelfde intensiteit waarmee de bunkers ooit de vijand moesten verjagen, verwelkomen ze vandaag het opkomende toerisme. Een tent heb je ironisch genoeg niet nodig in Albanië, vermits je altijd en overal in de omtrek een gratis dak boven je hoofd vindt.

De inwoners hebben al lang beseft dat het onmogelijk is om die honderdduizenden betonnen paddestoelen integraal te rooien. Ze hebben collectief beslist dat te aanvaarden en die donkere periode uit de geschiedenis van Albanië een plaats te geven. Daarnaast generen ze zich niet om een totaal nieuwe, moderne en persoonlijke invulling te geven aan de bunkers. Sommige werden al tot stal, hotel, café of restaurant gepromoveerd. Als littekens in de huid van moeder Albanië herinneren de bunkers aan een paranoïde episode in het verleden, terwijl ze tegelijkertijd het symbool bij uitstek vormen van een hoopvolle toekomst. Het hoofddoel van het project is om een steentje bij te dragen aan de realisatie van deze toekomstvisie. Toch had er wat meer achtergrondinformatie mogen zijn, en misschien hier en daar wat nieuwe informatie en variatie naast de herhaling.

Het respect dat deze regisseur voor de dag legt ten opzichte van zijn onderwerp werkt besmettelijk

Payens' aanpak getuigt van een integere en oprechte benadering van zijn onderwerp. Vol liefde voor het land en respect voor zijn inwoners brengt hij het haast absurde gegeven prachtig in beeld. Hij manifesteert zich als getalenteerde documentairemaker die het vertrouwen weet te winnen van zijn geïnterviewden. Dat merk je omdat ze ontspannen, eerlijk en open zijn. In plaats van voor een kleffe voiceover te kiezen, laat hij een authentieke verteller aan het woord. Die leest een brief voor aan de regisseur waarin hij op een boeiende manier veel informatie prijsgeeft. Het laatste noemenswaardige aspect is de melancholische muziek die bijdraagt aan de algemene sfeer van de film.

Martijn Payens heeft wat te vertellen aan de wereld. Zijn verhaal is nieuw. Zo zijn er geen dertien in een dozijn en dat wint de aandacht van het publiek. Nochtans is zijn onderzoeksterrein misschien net iets te beperkt en mocht hij soms wat verder gaan of dieper graven. Naast de interessante boodschap, is de korte docu ook vormelijk de moeite wel waard. De mooie beelden, het uitgebalanceerde ritme, de rustige sfeer en de serene observatie verdienen zoals gezegd respect.

Bekijk de film hier.

Brecht Masschaele