Astaghfiro
rating

Duur: 19 min. | 2010 | Land: België | Regie: Bilall Fallah, Adil El Arbi | Cast: Jacob Arler, Tanya Arler, John Flanders, Mokhallad Rasem | Scenarist: Bilall Fallah, Adil El Arbi | Producent: Sint-Lukas Brussel | Filmschool: St Lukas

Saïd (Mokhallad Rasem) is een Irakese immigrant die gevlucht is voor de oorlog en nu in Antwerpen woont. Op weg naar zijn werk valt zijn blik op een gezin. Hij identificeert de vader als een Amerikaanse soldaat die ooit op dramatische wijze zijn weg kruiste in Irak. Saïd wordt overspoeld door herinneringen en volgt het gezin tot aan de deur van hun hotelkamer.

Het regisseursduo Adil El Arbi en Bilall Fallah beschouwen hun Marokkaanse roots als aanleiding voor hun verbroedering op de filmschool. Hun gedeelde interesse leidde ertoe dat ze samen een verhaal wilden vertellen over Irak zonder in clichés te vervallen. Een pamflet opstellen was niet de bedoeling omdat ze ervan overtuigd waren dat dat sowieso niet zou werken. Daarom kozen ze voor een fictief genre om aan de hand van een thrillerachtig verhaal hun boodschap over te brengen.

 

Die boodschap gaat over de problematische en traumatiserende ervaringen die oorlogen kunnen teweegbrengen. De kans is klein, maar niettemin reëel, dat individuen uit de strijdende kampen elkaar na afloop nog eens tegen het lijf lopen. Die onwaarschijnlijke confrontatie wordt hier in beeld gebracht. Aan de hand van flashbacks en dreigende muziek komen de pijnlijke, weggedrukte herinneringen aan de oppervlakte.

 

Hoe agressief Saïd zich ook gedraagt, uiteindelijk stelt hij zich wel open voor "Astaghfiro", wat "om vergeving vragen" betekent. Spontane identificatie of empathie worden niet bepaald opgewekt bij de toeschouwers, waardoor het voor buitenstaanders wellicht onvatbaar blijft wat Saïd ervaart. Nochtans is de chaos tijdens zijn reactie redelijk beklijvend.

El Arbi en Fallahs gedeelde interesse leidde ertoe dat ze samen een verhaal wilden vertellen over Irak zonder in clichés te vervallen.

De visuele stijl getuigt van doordachte artistieke keuzes, maar vormt niet altijd een mooi aaneensluitend geheel. Soms krijg je het gevoel dat er achter bepaalde ingrepen een "laten we dit eens proberen"-gedachte schuilgaat.

 

Het regisserende duo houdt zich aan de afspraak en vervalt niet in clichés. De acteerprestaties zijn overtuigend en sterk, maar wel afstandelijk. Vooral de verbeten blik van Rasem verraadt veeleer een troebele geslotenheid dan toegankelijke verwarring en dat weerhoudt de kijker van een volledige intrede in het verhaal. De nuance is klein maar bepalend.

 

Bekijk hier de film.

Brecht Masschaele