Roken als een Turk
rating

Duur: 10 min. | Land: Nederland | Regie: Remy van Heugten | Cast: Mustafa Duygulu, Kubilay Sengul | Scenarist: Mustafa Duygulu

Roken als een Turk. Een groter cliché is moeilijk te bedenken. Dit exemplaar versteende zelfs al tot Nederlandstalig gezegde. Bovendien vallen in de gelijknamige film van Remy Van Heugten weinig rookslierten te bespeuren. Het enige tabaksstokje dat we te zien krijgen, speelt een onduidelijke rol in een al even raadselachtige goocheltruc.

Wat heeft dit te betekenen? Het is feest. Een welgestelde Turkse familie viert de besnijdenis van de negenjarige Cihan. Zelf is de jongen, die op het punt staat een man te worden, minder vrolijk. Zijn broertje en nichtjes jagen hem de schrik op het lijf. Wordt hij een vrouw, als ze er teveel afknippen? En zal het echt zoveel pijn doen?

Van Heugten toont alles vanuit Cihans ooghoek. Al het kabaal, al het gedans, de plagende opmerkingen, de dokter met zijn dokterstas … de jongen is behoorlijk onder de indruk. En dat zien we op het scherm: personages komen zelden volledig in beeld en er lopen alsmaar mensen voor de lens. Er heerst chaos, net als tussen Cihans oren. Zijn familieleden doen nochtans hun best om hem het juiste pad aan te wijzen: zijn overstap naar mannelijkheid dient met rechte rug te gebeuren, zonder vrees en de pijn verbijtend. Zijn grote neef dient daarbij als rolmodel.

Maar dat mannelijke typevoorbeeld wordt zo viriel ingevuld, dat het de trekken van een karikatuur aanneemt. Zo geeft Van Heugten commentaar op het traditionele onderscheid tussen man en vrouw. Blijft echter de vraag of dat commentaar gericht is op de afbeelding van Turkse mannen als macho’s of op het gedrag van Turkse macho’s.

Maarten Van den Bulcke