Kaputt
rating

Duur: 07 min. | 2016 | Land: Duitsland | Regie: Volker Schlecht, Alexander Lahl | Cast: Gabriele Stötzer, Birgit Willschütz | Scenarist: Max Mönch, Alexander Lahl | Producent: Alexander Lahl, Max Mönch | Productiehuis: Die Kulturingenieure

Wie in Hoheneck terechtkwam, de gevreesde burcht die tijdens het Sovjetregime dienst deed als gevangenkamp voor vrouwelijke politiek gevangenen, ging geen gelukkige tijd tegemoet. Barre leef- en werkomstandigheden zorgden ervoor dat veel gevangenen het leven lieten. Wie toch bleef leven, stompte volledig af.
 

 

In Kaputt laten Volker Schlecht en Alexander Lahl twee vrouwen aan het woord die over de horror in Hoheneck getuigen. Geen sensatiebeluste verhalen, maar een sober verslag over de dagdagelijkse gang van zaken en de inrichting van de gevangenis. Terwijl de vrouwen hun verhaal doen, ontvouwt zich voor onze ogen een architecturaal plan van de gevangenis, heel sec en zakelijk. Dit alles in alleen maar grijstinten, want zo was het leven daar: grijs. Alles wat kleur had, werd weggegomd. Het enige kleurrijke dat aanwezig was, waren de stoffen die tot bedlinnen verwerkt werden en verkocht in West-Duitsland.

We kunnen ons niet voorstellen wat voor ervaring dit moet zijn geweest, maar Schlecht en Lahl komen goed in de buurt om ons het claustrofobische en deprimerende te laten voelen. Een rigoreus ontwikkeld systeem; een machine waarin iedereen moest meedraaien. Elke dag dezelfde handelingen, dezelfde geuren en geluiden met als doel elke persoon te breken en te ontdoen van zijn eigenheid.

Subversieve vertelling over de horror in Hoheneck.

Het is knap hoe de regisseurs aan de slag gaan met een eerder statisch gegeven als dat van 'de getuigenis'. We zien de vrouwen niet, we horen enkel hun stemmen, maar laag per laag werken ze aan de sfeer en opbouw van hun film.  Het auditieve en visuele wordt heel letterlijk en sturend ingezet en komt op geen enkel moment storend over. Hun krachtige tekenstijl in harde zwart-wit tinten, waarbij alle lijnen in elkaar overlopen en steeds nieuwe objecten en figuren vormen, geeft het geheel een enorme dynamiek. Dat alles terwijl de geluidsband ons letterlijk in Hoheneck plaatst en ons op een eenvoudige maar doeltreffende manier in het verhaal houdt.

Kaputt weet een indringend thema op een klassieke manier vertellen, doch zonder in clichés te vervallen. De film werd onder meer geselecteerd binnen de Officiële Competitie van de Berinale in 2016.

Carmen van Cauwenbergh