Lost in the middle
rating

Duur: 17 min. | 2017 | Land: België | Regie: | Cast: , , , , | Scenarist: , | Productiehuis: ,

Het is 2011. Syrië. Van ISIS is nog geen sprake. We staan aan het begin van een verschrikkelijke burgeroorlog die zijn postuur en weerzinwekkendheid nog niet aan het publiek heeft prijsgegeven. De lokroep weerklinkt en is aantrekkelijk voor erg uiteenlopende partijen van over de gehele wereld.

Zo zijn er heel wat Belgische moslimjongeren die naar Syrië vertrekken om strijd te leveren jegens de vermaarde en meedogenloze president Bashar al-Assad. Gedreven door een stevige dosis idealisme en existentiële twijfel over de zin van het bestaan storten menig jongeren - vaak bakvissen die de etterpuisten nog niet de baas kunnen - zich in een blind en wild avontuur. Het gaat echter niet alleen over religieuze extremisten of bloeddorstige psychopaten. Naïviteit en idealisme maakt bij heel wat jonge strijders al snel plaats voor desillusie. De kater van de ontnuchtering zoemt als een hardnekkige tinnitus in hun oren. De zinloosheid van het wrede geweld slaat bij hen figuurlijk in als een bom.

Het epicentrum van het Syrische conflict verwordt als gevolg van de spraakmakende internationale geruchtenmolen een trekpleister voor zoekende en overambitieuze journalisten. Ook jonge Belgische journalisten trekken met eenzelfde dosis aan naïviteit en verblindende hoogmoed richting de chaos, vergeefs op zoek naar roem en zingeving.

 

 

In de smeltkroes van idealisme en desillusie die het Syrische conflict huisvest, plaatst regisseur-acteur Senne Dehandschutter (Fertilize) zijn twee hoofdpersonages. Steven (Mathieu Sys), een ambitieuze journalist, en Abdel (Soufiane Chilah), een door idealisme gedreven strijder. Ze ontmoeten elkaar in Syrië op een plaats waar ze beiden liever niet waren geweest.

Het is een onderwerp dat de regisseur bijzonder nauw aan het hart ligt. Dehandschutter maakte niet alleen verschillende documentaires over de Arabische wereld (zie Arabische Liefde), hij kan zich - tot zijn grote schroom - bijzonder goed identificeren met de overijverige journalist die zichzelf in nesten werkt. Hij maakte eenzelfde situatie mee als zijn personage Steven. Dat zal de regieaanwijzingen en het inlevingsvermogen van de regisseur ongetwijfeld gefaciliteerd hebben. En of dat te zien is. In de openingsscène valt de wanhoop en spijt van acteur Mathieu Sys' gezicht af te lezen. Hoogmoed komt voor de val? Dat wordt meteen pijnlijk geconcretiseerd. De fotografie van één van Vlaanderens meest getalenteerde cinematografen Robrecht Heyvaert (Downside Up, The Allegory of the Jam Jar, Black, D'Ardennen) springt met zijn interessante cameraperspectieven meteen in het oog.

Sensationele rit met inhoud.

De confrontatie tussen Abdel en Steven is onvermijdelijk. Ze delen meer dan enkel hun Belgische nationaliteit. De strijder en de journalist zaten bij hun vertrek vanuit het 'veilige' thuisland richting Syrië op eenzelfde mentale golflengte. Hun thuissituatie bij vertrek wordt heerlijk adequaat in beeld gebracht door in de decors het (fictieve) Syrische landschap van chaos te verwerken. Als een zwaard van Damocles wordt het fatalisme van hun hoogdmoed verbeeld. Of is het een verwijzing naar hun onverstoorbaarheid? Hoe dan ook mag er een pluim gespeld worden op de hoed van art director Nicolas Vander Biest.

Steven en Abdel verschillen wel in intentie en uitrusting: de één hanteert een kalasjnikov, de ander een Nikon-spiegelreflexcamera. Maar die verschillen kunnen overwonnen worden door hun gemeenschappelijke gevoelens van desillusie en berouw. Maar zullen ze nu ze hier in deze netelige situatie tegenover elkaar staan hun gelijkenissen eer aandoen?

De visie van deze kortfilm zorgt voor een aan te raden sensationele rit met inhoud. De achilleshiel van dit soort verhalen is ongetwijfeld het actuele overaanbod. Maar Dehandschutter en zijn team overstijgen in Lost in the middle het anekdotische door onder meer een originele verhaalstructuur, puike decors en prachtige fotografie.

 

Jannes Callens
 
Les Homards Immortels
rating

Duur: 13 min. | 2017 | Land: België | Regie: | Cast: , | Scenarist: | Productiehuis:

Gedurende een lange nacht, vindt het weerzien van Alba en Max plaats in een anonieme stad. Zij, gespeeld door Jill Verhaeghe die een beklijvende prestatie aflevert en hij, gespeeld door de fantastische acteur Jan Bijvoet (De Reconstructie, Hampi). Na een abrupt afscheid, trachten ze elkaars verlangens en motieven te achterhalen - balancerend op de dunne lijn tussen vereenzamen en verbinding.
 

 

Regisseur Kate Voet en cinematograaf Victor Maes schotelen ons een uitermate sfeervol chiaroscuro-openingsbeeld voor waardoor menig toeschouwers ongetwijfeld iets dichter bij het scherm trachten te kruipen. Het beeld waarin we voor het eerst kennismaken met Max is al minstens even mysterieus. De toon is gezet.

De connectie tussen Alba en Max lijkt op het eerste zicht telepathisch, maar dan volgt de ontmoeting: een langverwachte reünie tussen twee (voormalige) geliefden, waar woorden ontoereikend blijken. Hun onvermogen om de wereld door elkaars ogen te zien markeert de cesuur. De ontmoeting vindt plaats op een niet nader bepaalde plek in een anonieme stad: ideaal om elkaar terug te vinden, ongehinderd door het verleden.

In Les Homards Immortels is liefde een oerkracht. Een haast ongeëvenaarde bron van intimiteit die aan de mens blijft kleven als teer aan longen van een kettingroker. Twee geliefden zoeken naar elkaars zienswijze, elkaars visie. Ze willen elkander vinden en eeuwig op dezelfde plek vertoeven. Het hartstochelijke verlangen blijft zinderen, ook wanneer ze niet bij elkaar zijn. Het is een genietbaar en voor velen erg herkenbaar spelletje touwtrekken tussen cohesie en afstoting.

Een intiem verhaal over de oerkracht die ons allen bindt.

De ontelbare close-ups versterken de intimiteit van het verhaal. Een filosofisch geïnspireerde fluisterende voice-over knoopt de film aan elkaar. Voet is ongetwijfeld - en geheel terecht - een superfan van Terrence Malicks indrukwekkende fluister-oeuvre. De kers op de taart is de prachtige muziek van Senjan Jansen.

Voets film laat je verweesd achter. Pas aan het bittere eind is er tijd om te reflecteren. Dan wordt duidelijk dat de regisseuse een verhaal vertelt volgens een sterk consistente visie. Toegankelijk? Absoluut niet. Interessant? Zeer zeker.

Jannes Callens

Age d'Or Festival

Bozar Electronic Arts Festival

Visite III

 
Visite III


 

Al voor de derde keer organiseert filmcollectief 'De Imagerie' een wild en alternatief (kort)filmfestival – wederom gehuisvest in kunstpand Het Bos in Antwerpen. De focus ligt op werk van minder bekend, maar straf filmtalent; de makers zijn bovendien allen van de partij. Wij geven voor zes (van de negen) avonden een duoticket weg, want die ‘Visite’ mag je niet missen.

 

Als onafhankelijk collectief belooft De Imagerie opnieuw hoog bezoek: hun avondvullende filmfestival mikt een extra spotje op enkele onderbelichte - voornamelijk Belgische en veelal vrouwelijke -  cineasten. De selectieprocedure is poepsimpel: er worden films getoond die het team eerder heeft gezien, die ze inspirerend vonden en waarvoor ze een extra platform wilden creëren.
 

De line-up neigt vaak naar het politieke, het activistische en schuurt opvallend tussen experiment en documentaire. “Hybride cinema waar het persoonlijke het universele ontmoet,” aldus de curatoren. Hoewel er een sterk alternatief programma wordt voorgeschoteld, is dat niet louter de opzet van het festival. Sommige films hebben zelfs een internationaal parcours achter de rug, maar zijn vrijwel meteen daarna in de vergetelheid geraakt. 
 

Wél een zeer bewuste keuze: de regisseurs waarvan sprake worden steeds uitgenodigd om over hun film te komen vertellen en brengen op hun beurt bovendien ook een film mee die hen inspireerde tot het maken van eigen werk. De komst van de filmmakers – dé ‘Visite’ – staat elke avond centraal.
 

Voor zes van de negen festivaldagen geven wij een duoticket weg: ontdek welke cineast er op de desbetreffende avond centraal staat hieronder. Interesse? Mail dan naar info@kortfilm.be en vermeld de avond van jouw voorkeur! (Het volledige programma kan je raadplegen op Facebook en op de website van De Imagerie.)

 

***

 

ZONDAG 13 AUGUSTUS

- Fanny Zaman -

 


Conseil d'état (dir. Fanny Zaman)
 

 

Op zondag komt Fanny Zaman (1972, België) haar kortfilm Conseil d’état voorstellen. Zaman focust zich als visueel artiest op de verschillende manieren om beelden te genereren. In haar installaties gebruikt ze vaak diverse elementen in contrast met elkaar: een foto, een opgenomen geluid of beeld, een kleine tekst en andere objecten. Ze gaat bovendien vaak met het alledaagse aan de slag: de recuperatie van het banale krijgt binnen een kunstcontext vaak een heel ander platform toegewezen. Zaman stelde al ten toon in het FLACC in Genk en het Wiels & het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel.
 

In Conseil d’état gebruikt ze found footage-beelden van Expo ‘58 in Brussel. Het archiefmateriaal straalt een geloof in moderniteit uit, de toekomst en de mogelijkheden van technologie. De geluidsband komt uit de jaren tachtig, toen een reeks aanslagen België uit evenwicht brachten. Geluid en beeld, angst en optimisme vallen hier samen.
 

Fanny Zaman brengt zelf ook nog drie kortfilms mee: A Deusa Branca​ (2013, 30’) van Alfeu França, The Head (2007, 12’) van Deimantas Narkevičius en M (2015, 16’) van Ola Lanko. Daarover zegt ze zelf het volgende:
 

The Head is een montage van fragmenten uit oude propagandafilms. We brengen een bezoek aan het atelier van de Rus Lev Kerbel, de belangrijkste beeldhouwer van het socialistisch realisme. A Deusa Branca becommentarieert via filmrestanten het mislukte filmproject van Flávio de Carvalho. Reeds berucht om zijn artistieke interventies, beslist hij in 1958 om te vertrekken naar het Amazonewoud om een film te draaien die zowel etnografie als fictie combineert (een blank meisje wordt gekidnapt door Indianen).
M is een video van afbeeldingen afkomstig uit de voedselreclame van de jaren '50-'80. De beelden zijn voorzien van een soundtrack afkomstig uit een documentaire over parallelle universa. Niet zonder humor stellen we vast dat authenticiteit voornamelijk een contextgebonden fantasie is; een hermontage doet de betekenis kantelen.”

 

 

***

 

MAANDAG 14 AUGUSTUS

- Elias Grootaers -

 


Inside the distance (dir. Elias Grootaers)

 

Over de film Inside the distance van Elias Grootaers (1981, België) waren we tijdens het afgelopen Courtisane-festival al lovend. De film maakte deel uit van research die Grootaers pleegde voor zijn doctoraat aan KASK School of Arts in Gent. Sinds 2007 is Grootaers ook als docent verbonden aan de school. Hij is tevens medeoprichter van cinefiele online magazine Sabzian.
 

In de bokssport verwijst ‘the distance’ naar de vastgelegde lengte van een kamp waarbinnen de bokser zich probeert staande te houden. In deze tijdspanne, een tijdelijke tussenruimte, schat de bokser voortdurend het bereik van de slagen in en meet hij de tijd, terwijl hij positie zoekt om terrein te winnen en de klappen te verzachten. De Armeense bokscoach Giorgi Shakhsuvarian wijdde zijn leven aan deze dans van positie en timing binnen de ring. Sinds hij de Georgische stad Tbilisi verruilde voor België, leerde hij een jonge bokser, die hij voorbereidt om Europees kampioen te worden, zijn vaardigheden aan. De dialoog met tijd en afstand zet zich echter ook buiten de ring voort, in de ervaring als migrant, in het schommelen tussen daar en hier, tussen toen en nu, tussen een verloren en een opnieuw verworven thuis.
 

Elias Grootaers brengt zelf La natation par Jean Taris, champion de France (1931, 9’) van Jean Vigo mee. Daarover verklapt hij al:
 

“Jean Vigo is de sleutelfiguur in mijn filmische opvoeding geweest. Hij deed me ontdekken dat ernstig sociaal engagement en formele complexiteit (of speels vormbewustzijn) niet haaks staan op elkaar, dat de zogenaamde kloof tussen beide vals is, dat het één onlosmakelijk verbonden is met het ander. Hij leerde me dat vorm altijd politiek is en bracht me het belang van improvisatie bij, dat je met de werkelijkheid aan de slag moet gaan, dat documentaire film altijd fragmentarisch is, altijd bewerkt en verwerkt. Door hem denk ik nu: documentaire films zijn als klanken en beelden die op een kier staan, documentaire films maken is als zwemmen.”

 

***

 

DINSDAG 15 AUGUSTUS

- Elias Heuninck -

 


Lightkeeping (dir. Elias Heuninck)
 

 

Nog zo’n KASK-alumnus: Elias Heuninck (1986, België). Hij vertoont twee van zijn eigen kortfilms, met name Lightkeeping (2015, 11’) (klik voor teaser) en I’ll be late for dinner (2015, 12’). Nieuwsgierig naar het ontwikkelen van een nieuwe beeldkwaliteit, ontwierp Heuninck een digitale camera. Met een resolutie van maar één pixel is de sensor erg eenvoudig, maar het stelt Elias in staat om rechtstreeks te werken met de individuele bouwstenen van het beeld zelf.
 

I'll be late for dinner is een ritmische montage van beelden afkomstig van de Cassini satelliet die in een baan rond Saturnus draait, inclusief 'imperfecte' beelden die de pers nooit haalden. Een desoriënterende reis tussen ruimteafval en elektronische ruis onderwerpt de kijker aan een mentale splitsing tussen de banale titel en de astronomische filmshots. (tekst: Edwin Carels)

Hoe zouden films eruitzien als er niemand achter de camera stond? Verafgelegen beelden, nooit bedoeld om bekeken te worden door een publiek, worden cinema. Elias is geboeid door de kwaliteit van technische beelden. Soms zijn deze gemaakt zodat ingenieurs hun constructies kunnen evalueren, andere keren zijn ze bedoeld voor wetenschappelijk onderzoek, kalibratiebeelden zijn speciaal voor de camera gemaakt. Door bewust om te gaan met het beeldmateriaal — het materiaal waaruit het beeld bestaat, kan er worden gewerkt met de fysieke impact van het beeld en het verhaal dat de beeldkwaliteit te vertellen heeft. “Ik hou van het gevoel een nieuw deeltje van de wereld te ontdekken, of een nieuw stukje realiteit te construeren. Op verschillende manieren is de camera steeds aanwezig in deze werken.”
 

Elias Heuninck zal die avond een lezing geven en verwijst (en vertoont) daarvoor onder meer naar Every Icon van John F. Simon en Holding the viewer (1993, 1’) van Tony Hill en diverse YouTube-video’s. Voor wie er die avond écht niet bij kan zijn, raden we alvast Elias’ Tumblr aan: een straffe collectie van gevonden foto’s.
 

 

***

 

WOENSDAG 16 AUGUSTUS

- Flo Flamme -

 


Anoranza (dir. Flo Flamme)
 

 

Cineaste Flo Flamme (1986, België) stelt haar film Anoranza voor (klik voor trailer). De titel van de film is een Cubaans woord dat hoofdzakelijk en bijna uitsluitend in Cuba wordt gebruikt. Het staat synoniem voor heimwee naar een plaats waar je nooit bent geweest.
 

Haar film is een poëtisch portret van het Cubaanse Havana. Drie oude Havaneros spreken over hun 'añoranza', naar de revolutie, naar hun geliefde, of naar een verre plek. Een blik op Cuba die verder reikt dan oldtimers, salsa en rum. De documentaire was te zien op DocPoppies, een festival dat Vlaamse documentaires met maatschappelijke meerwaarde in de kijker wil zetten.
 

Een halve eeuw geleden trok de revolutie een muur op tussen Cuba en de verboden westerse wereld. Drie vereenzaamde veteranen van die revolutie zien nu opnieuw bussen vol toeristen komen en gaan. De toeristen hopen er salsa en cocktails te vinden of gaan op zoek naar het land waar Ché Guevara’s slogans nog draagkracht hebben. Net zoals hen hebben ook de stokoude Habaneros Ernesto, Luis en Carmelo hun voorstelling van de reizigers en de plekken waar ze vandaan komen. In de herfstdagen van hun leven breien ze het einde aan hun verwachtingen, maar dromen ze verder.
 

Flamme brengt The Last Tour (2004, 14’) van Marine Hugonnier mee. Ze vertelt:
 

 “Een fictieve documentaire over een mogelijke toekomst, een post-toeristisch tijdperk. Onbekende spots verschijnen opnieuw op de wereldkaart doordat toeristische plekken gesloten worden voor het publiek. The Last Tour neemt ons in de stijl van een film-essay mee op de laatste reis in een luchtballon over de iconische Matterhorn in Zwitserland.”

 

***

 

DONDERDAG 17 AUGUSTUS

- Christina Stuhlberger -

 


Malapascua (dir. Christina Stuhlberger)
 

 

Willemen Groep, de Mechelse kunstorganisatie Contour en kunstencentrum nOna hebben voor de tweede keer de Cedric Willemen Award uitgereikt. Die ging dit jaar naar beloftevolle kunstenaar Christina Stuhlberger (1982, Duitsland). De award kadert binnen de context van CONTOUR 8, de achtste biënnale voor bewegend beeld.
 

Stuhlberger komt tijdens 'Visite III' haar KASK-masterfilm uit 2016 tonen. Malapascua is het portret van drie meisjes en vrouwen die op een klein eiland wonen in de Filipijnen. Het is tevens het eiland waar de moeder van Stuhlberger van afkomstig is, maar de cineaste groeide op in Duitsland. Ze vult aan: “Ik spreek haar taal niet en mijn ouders voedden me gescheiden van haar cultuur op, weg van de armoede die ze achter zich liet. Toen ik deze sterke vrouwen filmde, was ik op zoek naar iets dat we deelden, een mogelijkheid om een verbinding te maken, ondanks the weidse afstanden tussen ons in.”
 

Stuhlberger brengt nog drie andere kortfilms mee om haar eigen werk in context te plaatsen: Làk-kat (2004, 9’) van Anri Sala, Oumoun (2017, 14’) van Fairuz & El Moïz Ghammam en A Portrait of Ga van Margaret Tait ( 1952, 4’). Over deze films vertelt ze al het volgende:
 

“In het Wolof – één van Senegals inheemse talen – beschrijft ‘Làk-kat’ een persoon wiens moedertaal verschilt van de taal van zijn/haar land van afkomst. Anri Sala’s gelijknamige film is een taalles met twee Senegalese jongens die talloze varianten en herhalingen van de Wolofse woorden voor “wit” en “zwart” oefenen. Geluid, woorden en tekst vermengen zich tot een hypnotiserend gezang. In Oumoun, spreken Fairuz & El Moïz Ghammam met hun Tunesische grootmoeder in haar taal, die zijzelf niet machtig zijn. In A Portrait of Ga, gebruikt Margaret Tait hair eigen woorden om haar moeder vreugdevol te portretteren. Beide vrouwen leefden en werkten voor het grootste deel van hun leven op de Orkney-eilanden voor de Schotse kust.”

 

***
 

VRIJDAG 18 AUGUSTUS

- Andrés Padilla Domene -

 


Ciudad Maya (dir. Andrés Padilla Doemene)
 

 

Andrés Padilla Doemene (1986, Mexico) studeerde Mediakunst in zijn geboorteland. Hij heeft zijn werk tentoongesteld op verschillende festivals en tentoonstellingen, onder meer in The National Museum of Art MUNAL in Mexico City. Als filmmaker heeft hij onder meer documentaires, fictiefilms en tv-series gemaakt.
 

Domene toont tijdens Visite op vrijdagavond zijn korte film Ciudad Maya (2016, 24’) (klik voor trailer). In de Mexicaanse stad Merida, opereert een stedelijke groep van jonge Maya's geheimzinnige technologische toestellen om een soort archeologische enquête van een ruïne uit te voeren. De film sluipt rond de uiterste grenzen van science fiction en documentaire om de beeldcultuur rond de hedendaagse Mayacultuur -en identiteit te deconstrueren.
 

Andrés selecteerde ook nog de film Ruins (1999, 78’) van Jesse Lerner:

 

“Omdat het verwikkelingen van fictieve verhaallijnen rond het Meso-Amerikaanse verleden afbeeldt. De film behandelt archiefmateriaal, animaties en fake documentaire als gelijken. De vorm werkt als een metafoor voor de manier waarop al deze narratieven onze verbeelding construeren. Het stelt het idee van authenticiteit in precolumbiaanse culturen vandaag in vraag.”

 

***

 

Delen van bovenstaande tekst en de citaten zijn quasi rechtstreeks afkomstig van de website van De Imagerie, maar werden ook aangevuld met extra info en eigen bevindingen.

 


Niels Putman

 

Pages

Subscribe to K.U.T Film & KORTFILM.BE RSS