Via reenactment van de waargebeurde feiten navigeert regisseur Pete
Travis ons anderhalf uur lang door de soms spanningsnijdende (die parallelmontage van terroristen en slachtoffers in het begin van het verhaal!), dan weer harde en hartverscheurende momenten van de aanloop en afwikkeling van de bloedige bomaanslag op het Ierse stadje Omagh (zomer 1998). Op die dag plaatste het Real IRA, een dissidente groepering van het Iers Republikeins Leger, een krachtige bomauto in een drukke winkelbuurt nadat ze de autoriteiten misleid had door het verkeerde adres door te bellen. Daardoor stuurde de politie de omstaanders weg van het vermoedelijke doelwit, het Gerechtshof, recht naar de straat waar de terroristen het verwoestende voertuig hadden geparkeerd.

Deze film toont voornamelijk de desastreuze gevolgen: niet enkel 31 doden maar ook het ongelooflijke onrecht dat de nabestaanden van de slachtoffers wordt aangedaan in hun gevecht voor gerechtigheid. Deze families, die zich verenigden in de Omagh Self Help and Support Group, komen in een Kafkaiaanse maalstroom van onbegrip en onduidelijkheid terecht, want al gauw blijkt dat elke instantie de verantwoordelijkheid doorschuift wanneer duidelijk wordt dat er een verdacht politiek reukje zit aan het onderzoek naar de daders.

Producent en co-scenarist van dit balddadig docudrama is niemand minder
dan Paul Greengrass, de regisseur die in 2002 de Gouden Beer wegkaapte op de Berlinale met Bloody Sunday. De formule is gedeeltelijk gelijkaardig. Ook hier focust de film op de leider van een beweging die door het noodlot wordt meegetrokken in een spiraal van geweld en bedrog. De protagonist is Michael Gallagher (geniaal gespeeld door McSorley), vader van één van de slachtoffers, die tegen wil en dank voorzitter wordt van de Support Group. Vanaf dan wordt hij voortdurend verscheurd door deze veeleisende verantwoordelijkheid, het verdriet om de dood van zijn zoon en z?n plicht als hoofd van een getekend gezin.

De schokkende camera, het ontbreken van kunstmatig licht, de strakke montage en de puike, naturelle acteerprestaties plaatsen de kijker niet naast dit bijzonder actueel drama, maar er midden in. Voeg daarbij het gebruik van authentieke journaalbeelden, de kleine maar pijnlijke details, de humanistische inslag, de sterk onderbouwde kritiek op hypocriete gezagshouders die enkel hun vel willen redden en het feit dat de prent oorspronkelijk bedoeld was voor TV, en men denkt spontaan aan de "you are there style" van pionier Peter Watkins die met het briljante The War Game (1965) het directe docudrama dat afrekent met een afschuwelijke actualiteit zowat uitvond. Waar Watkins in de jaren '60 de nucleaire crisis van de Koude Oorlog zeer zwaar op de korrel nam (en daarvoor moest boeten aangezien zijn film 20 jaar gecensureerd werd wat zijn carrière kelderde), vallen Travis en Greengrass het contemporaine en mondiale terreurklimaat aan waarin gewetenloze moordenaars er niet voor terugdeinzen om kinderen en zelfs mensen uit eigen rangen voor altijd te brandmerken. De gebeurtenissen vinden dan wel plaats in Ierland, maar de problematiek is universeel, zo lijken de makers te zeggen. Hopelijk vergaat het Omagh beter dan The War Game en kan, al is het maar voor even, deze schockerende maar schitterende film het politiek discours in positieve zin beïnvloeden.