Lichting 2017: RITCS

Verslag
Alle RITCS-masterfilms van het schooljaar 2016-2017 gewikt en gewogen.

 

Kortfilm.be-redactie

BREEDBEELD Kortfilmfestival

Opkomend filmtalent een podium geven; dat is waar het BREEDBEELD kortfilmfestival voor staat. Na vijf edities Ciné Public krijgt het kortfilmfestival...
22/09/2018
Na vijf keer Ciné Public krijgt het Antwerpse kortfilmfestival een nieuwe naam: het BREEDBEELD Kortfilmfestival.
 
Het Leven van Esteban
rating

Duur: 15 min. | Land: | Regie: Inès Eshun | Cast: , , , , , | Scenarist: | Producent: , | Filmschool: RITCS

In het openingsshot van dit puik vormgegeven coming-of-age verhaal plonst een baby door diepblauw water. Het lijkt wel een bewegende cover van Nirvana’s ‘Nevermind’. Maar het titulaire hoofdpersonage hengelt niet naar dollars, wel naar enerzijds de goedkeuring van zijn vervreemde vader, anderzijds naar een plaatsje aan de Topsportschool – afdeling zwemmen.

'Het Leven van Esteban' toont de métis protagonist op verschillende jonge leeftijden, met drie verschillende acteurs en doorheen diverse decennia. Lekker ambitieus! Elk tijdperk krijgt een eigen, gedetailleerd uitgewerkte stijl en setting. De film ziet er dan ook erg goed uit, beeldvoering, productiedesign en belichting zijn werkelijk top. Ook sterk hoe ondanks het switchen tussen tijdsvakken, de flow van de film lekker doorvloeit.

Jammer wel hoe een eerste persoons voice-over Estebans belevenissen becommentarieert, met eens soms wollig kostschooltoontje. (“Op een dag, kreeg ik een brief”). Want die staat haaks op het extra tikje rauwheid die “het leven” dat we zien afspelen, extra interessant maakt. Desalniettemin heeft de film heerlijke scènes, zoals grappige archiefbeelden over een zwemmer met de traagste tijd ooit in een Olympisch zwembad. Ook de extreme close-ups tussen de opgroeiende zoon en zijn vader blijven hangen. Bovendien valt er ook nog auditief te genieten van een zwierige soundtrack met intense strijkers.

Deze aanstekelijke, maar volgens het boekje gemaakte kortfilm heeft alles in zich om de wereld te veroveren. 'Het Leven van Esteban' tourde dan ook al langs festivals in Sarajevo, Tsjechië en New York, waar de film een Student Visionary Award kreeg. Mis deze festivalfavoriet niet!

Jan Sulmont
 
La Manzana
rating

Duur: 27 min. | Land: | Regie: Henry Disotuar | Cast: , , | Scenarist: | Producent: | Filmschool: RITCS

In een wirwar van straten slaan kibbelende chica’s in hotpants hun jaloerse frustraties van zich af, hun hombres amuseren zich met rum-cola en reggaeton. Er zijn vintage fifties Amerikaanse wagens, pastelgroene muren en de azuurblauwe oceaan. Cuba leent zich schitterend voor cinema, zo blijkt andermaal uit prachtfilm 'La Manzana'.

Henry Disotuar leefde tot zijn tiende in Santiago de Cuba, daarna verhuisde hij naar België met zijn moeder. In zijn masterproef als regisseur aan het RITCS in Brussel vertaalt de regisseur dat autobiografische element naar een heerlijk half uurtje cinema, vol universele thema’s. Disotuar ging zijn acteurs ter plekke casten en vond amateurs vol naturel. Niet elk van hen weet de overacting te ontstijgen maar die groots uitgedragen emoties passen wonderwel bij de heightened reality van zijn hoofdpersonage.

De tienjarige Danilo vraagt zijn oma wanneer mama eindelijk terugkomt uit Europa. Ze zou een laptop meebrengen, waar hij dan een spreekbeurt over kan geven. Maar moeder en computer laten lang op zich wachten. Danilos uiteindelijke spreekbeurt zal gaan over de appel uit de Spaanstalige titel – voor de gemiddelde Cubaan een onbekende vrucht.

Chef camera Ruben Appeltans, eerste assistent bij tv-serie 'De Ridder' en bij Adil en Bilalls 'Patser', zorgt voor zondermeer prachtige beelden. Soms vluchtig en uit de losse pols, zoals bij de hevige straatdiscussies, dan weer met statische juweeltjes – het beeld van Danilo’s oma die in haar schaars belichte keuken roert in de bonensoep, beklijft als was het een klassiek schilderij. De schermcomposities en occasionele top shots of split screens tonen een voorliefde voor het werk van Wes Anderson, wiens 'Moonrise Kingdom' ook nog wordt weerspiegeld in het padvinderssjaaltje van Danilos schooluniform.

Alvast productiehuis De Wereldvrede ('Bevergem', 'Cargo') kreeg het talent van Disotuar in de gaten. Zij produceren binnenkort zijn nieuwe project 'Grapefruit'. Misschien smaakt die wel even goed als deze appel.

Jan Sulmont
 
Kortfilms gelauwerd in Oostende

Nieuws
Zes kortfilms gingen met een prijs naar huis tijdens Filmfestival Oostende.

 

Niels Putman

 
Peer Gynt
rating

Duur: 23 min. | Land: | Regie: Michiel Robberecht | Cast: , , , | Scenarist: | Producent: ,

Een jonge debuterende regisseur die het hoofdpersonage uit een Noors negentiende-eeuws theaterstuk in het hedendaagse Congo plaatst: zelfs in de wonderlijke kortfilmwereld kom je dit niet elke dag tegen.

Het lange openingsshot van Michiel Robberechts ‘Peer Gynt’ zet meteen de toon van de film. Vanuit de verte verschijnt op een hobbelige weg een truck, terwijl we een man in het Lingala over Peer horen spreken: dat hij levend verbrandde in zijn huis, maar enkele dagen later met arendsvleugels in de hoogste boom van het dorp verscheen. Geklets, volgens zijn metgezel. We horen de truck en zijn pratende en zingende passagiers eerder dan we ze zien, het landschap in verzadigde kleuren doet het geheel extra broeierig aanvoelen. Het geluid van fluitende vogels en tsjirpende krekels blijft ons de volgende twintig minuten vergezellen.

De jonge Peer zit vol dromen en verbeelding, maar wordt daarin enkel door zijn moeder serieus genomen. Wanneer zij sterft, besluit Peer te vertrekken. Het tempo van de film is traag, het gevoel zeer sfeervol en het ultieme effect ook vaak vervreemdend.

Een wonderlijk verhaal vol poëzie dat de kijker met een zen-gevoel achterlaat.

Korte, uitgepuurde conversaties vol symboliek en folklore eisen een actief oor dat de ondertiteling volgt, en niet teveel afgeleid wordt door de mooie klanken van het Lingala. Twee keer kijken is geen overbodige luxe om de nuances van het verhaal te begrijpen.

Het productie- en filmproces was een bijzonder avontuurlijke onderneming: daarvan is op de Facebookpagina van de film heel wat tot de verbeelding sprekend fotomateriaal te vinden. Ook schreef regisseur Michiel Robberecht voor De Buren een reeks van drie blogposts (1, 2, 3) over zijn project, dat niet enkel bestond uit het maken van de kortfilm, maar waarvoor hij ook in enkele dorpen een filmavond opzette, om de inwoners iets terug te geven en hen in contact te brengen met cinema.

'Peer Gynt' mocht het International Film Festival in Goma, Congo openen. Om beginnend acteur Guylain Itambi Ibambe – die zonder acteerervaring de hoofdrol van Peer Gynt op zich nam - ernaartoe te kunnen laten gaan, zetten Robberecht en zijn team een succesvolle crowdfundingcampagne op poten. Daarna werd de film ook nog in Kinshasa en Vilnius vertoond. De Belgische première vond plaats tijdens Filmfestival Oostende, waar de film binnen de gloednieuwe kortfilmcompetitie bekroond werd met een prijs voor Beste Cinematografie. De kortfilm krijgt ook nog een staartje: Robberecht werkt aan een documentaire waarin hij – Joseph Conrad achterna – met Itambi Ibambe de Congo afvaart naar Kinshasa.

Robberechts kortfilm is zowel beeldend als auditief een rijk cultuurbad, waar duidelijk lang en veel over nagedacht en aan gewerkt is. De cinematografie is - net als het titelpersonage - mysterieus, donker, misleidend. Zelfs magisch bij momenten en meer dan eens een ware streling voor het oog. Een wonderlijk verhaal vol poëzie dat de kijker met een zen-gevoel achterlaat.

Fun fact: na het bekijken van de film maakte acteur en kunstenaar Jan Decleir twee linosnedes, waarvan er één het uiteindelijke, bijzondere affichebeeld geworden is.

Jana Dejonghe
 
Bare Romance
rating

Duur: 30 min. | Land: | Regie: Karel Tuytschaever | Cast: , , , | Scenarist: | Producent: , , ,

Artistieke veelvraat Karel Tuytschaever vertrekt voor zijn film ‘Bare Romance’ vanuit volgende vraag: "Een lichaam van een danser of acteur, wat vertelt dat? En in hoeverre bepaalt het lichaam de identiteit?". Naast dit beklijvende stukje slow cinema inspireert bovenstaande vraag Tuytschaever ook nog tot een toneeltekst en essay, waarmee hij zijn triptiek over lichaam en identiteit afrondt.

Een vrouw wacht in een huis midden in een onbepaald boslandschap op een man. Bij de ontmoeting definieert de stilte een ongrijpbare spanning. Hun relatie lijkt te oscilleren tussen aantrekking en afstoting, tussen vurige warmte en koude onverschilligheid. Samen gaan ze op zoek naar hun vorm van romantiek en seksualiteit. Hun lichamen worden gedreven door een stilzwijgend, maar veelzeggend innerlijk conflict.

Bijzonder boeiende radicale arthouse slow cinema die een actieve en oplettende kijker vereist.

Via een langzame pano bakent Tuytschaver bij aanvang reeds de grenzen van zijn film af. De stilte regeert. Naast een kortstondige voice-over is de film bijna compleet onthouden van dialoog. Enkel in de ostentatieve aanwezigheid van geluiden die geassocieerd worden met stilte (de zachte windbries, druppels op het dak of het knetterend vuurtje) krijgt de afwezigheid van context een extra dimensie. De bruitage vormt zo het verlengde van wat visueel niet altijd even duidelijk is. Op die manier wordt een wereld gecreëerd waarin op een waarachtig audiovisuele manier onderzoek wordt gevoerd naar de narratieve capaciteiten van het menselijk lichaam.

Gezien de focus op lichamelijkheid bestaat de cast uit dansers. De esthetiek en elegantie van hun spaarzame bewegingen is navenant. ‘Bare Romance’ kan gezien worden als een audiovisuele choreografie waarbij Tuytschaever zich heel bewust is van wat hij toont en evenzeer wat niet. De gecreëerde wereld is ruimer dan wat de overwegend statische en schilderachtige kaders laten vermoeden. De kijker krijgt van de maker afdoende ruimte om een eigen interpretatie te ontwikkelen. Toch kwijt Tuytschaever zichzelf niet van enige vorm van verantwoordelijkheid. Hij biedt de kijker een efemere narratieve kapstok waarrond de kijkervaring kan worden opgebouwd.

Ook twijfels rond al dan niet persoonlijke geaardheid van zijn personages gaat Tuytschaever te lijf met lichamelijkheid. Enkel op een tactiele manier kan zo’n onderzoek naar seksuele motieven beslecht worden.

‘Bare Romance’ is bijzonder boeiende radicale arthouse slow cinema die een actieve en oplettende kijker vereist. De film zit boordevol materiaal om te mijmeren over het audiovisuele medium, identiteit en narrativiteit van het lichaam.

Jannes Callens
 
Lon
rating

Duur: 07 min. | Land: | Regie: Nina Landau | Cast: | Scenarist: , | Producent: , , | Productiehuis:

Nina Landau presenteert met haar geanimeerde documentaire ‘Lon’ een intiem portret over haar grootoom Leon ‘Lon’ Landau. Vanuit een tabula rasa verschijnt via potloodlijnen gestaag het uiterlijke gestalte van Lon: een klein mannetje met grote haakneus en terugtrekkende haarlijn. Deze opvallende façade is gelukkig niet het enige frappante in de levenswandel van de man wiens naam wegens de rollende alliteratie lang bijblijft.

De spirit van de zogenaamde “Roaring Twenties” of de “Jazz Age” doet met enige vertraging ook in de jaren dertig z’n intrede in Antwerpen. Met de haven als toeganspoort wordt de stad overspoeld door kunstzinnige types die zichzelf en elkaar verblijden met de Charleston en energetische muziekstijlen. Ook Lon baant zich als jonge twintiger een weg in het artistieke kluwen van de havenstad. Als eerste wordt hij erkend decorontwerper bij de KNS. Zijn ongebreidelde fantasie wordt losgelaten op de doeken en panelen die de schouwburg herbergt. De inventieve decorontwerpen van Lon maken indruk en de jonge creatieveling begint te dromen. Maar dan volgt de desillusie, het beest dat alle dromen en aspiraties van Lon en metgezellen in één klap vernietigt: de oorlog.

Over de kunst als ultieme baken van hoop in de duisternis.

Nadat Lon een jodenster op z’n jas gespeld krijgt, duurt het niet lang vooraleer hij getransporteerd wordt naar de befaamde transitgevangenis in de Dossinkazerne te Mechelen. Ondertussen is die plaats uitgegroeid tot een wereldbekende lieu de mémoire, een plaats waar de verzameling en deportatie van talloze Joden en zigeuners richting het onbekende Oosten herdacht wordt. Voor Lon en co is het een grauwe plaats waar ongedierte het decor vormt. De fantasierijke illusiewerelden van het theater lijken voorgoed en zonder eredienst begraven. Niet alleen de hongersnood knaagt, maar vooral de verveling en onzekerheid over wat komen zal.

Het bloed kruipt echter waar het niet gaan kan en Lon zoekt al snel het schildersatelier op. Menig kunstenaars hebben nood aan prikkels, stimluli van de bruisende stad. Lon vindt echter ook op deze gure plaats de moed en vrijheid om te creëren. Zijn liefde voor theater zorgt ervoor dat Lon de idee voor een poppentheater niet meer uit z’n hoofd krijgt. Met de weinige middelen die op de Dossinkazerne voorhanden zijn, stampt de eigenzinnige kunstenaar een heus marionettenensemble uit de grond. De persistentie van Lon maakt ook op de kampbewakers indruk en zijn creatieve uitspattingen worden gedoogd.

‘Lon’ is een fraai getekende animatiefilm die ver wegblijft van de conventionele documentairestijl en dus geen gebruik maakt onder meer talking heads en archiefmateriaal. Geheel conform de onuitputtelijke fantasiewereld van haar onderwerp, creëert Nina Landau een imaginaire wereld met respect voor het verleden. Via theater en kunst heeft Leon ‘Lon’ Landau een een ter dood opgeschreven wachtplaats opnieuw een ziel gegeven.

Het waargebeurde verhaal alsook de film is een ode aan de verbeelding en de kunst, die kan fungeren als ultieme baken van hoop in de duisternis. Lon was in de Dossinkazerne dan wel fysiek een gevangene, maar zijn artistieke geest is immer gevrijwaard gebleven van opsluiting. Ook in ondenkbaar moeilijke tijden slaagt de mens erin zin aan zijn (en anderen hun) leven te geven. En of Lon Landau een documentaire waard is, en wie kan dat beter realiseren dan een familielid dat trots is op het bloed dat door haar aderen stroomt?

Jannes Callens
 
Wint Michiel Dhont straks een Ensor?

KASK-alumnus Michiel Dhont over zijn afstudeerfilm 'Poor Kids' en welke richting hij uit wil in de toekomst.

 

Ellen Van Hoegaerden

 
Vis
rating

Duur: 17 min. | Land: | Regie: Abel Bos | Cast: , , , | Scenarist: | Producent: , , , | Productiehuis: | Filmschool: KASK

Nadat Abel Bos met zijn absurde prent ‘Kip’ in 2016 op het Internationaal Kortfilmfestival Leuven de VAF Wildcard won, studeert hij dit jaar af aan KASK met de wederom prettig gestoorde kortfilm ‘Vis’.

Het verhaal draait rond Bas (Kobe Chielens), die door een extreem zeldzame aandoening langzaamaan verlamd raakt. Hij komt in een ziekenhuis terecht waar hij meteen geconfronteerd wordt met een plaagstoot van de verpleegster. Is het echter een poging tot flirten of is de onfortuinlkijke Bas in een ongewoon hospitaal beland?

Een allegorie voor de inhumane en weinig vertrouwde ziekenhuisatmosfeer.

De ontmoeting met zijn kamergenoten is voor Bas allerminst een geruststelling. Een schitterend acterende Mark Verstraete kruipt in de huid van Fons, die er alles aan doet om zo veel als mogelijk in de watten te worden gelegd door de liefelijke verpleegsters. Samen met het al even gestoorde personage van een voortreffelijke Sien Eggers maakt Fons het Bas niet al te makkelijk om zijn rust te vinden. Ook het team neurologen toont weinig interesse in de gemoedstoestand van Bas. De zeldzaamheid van zijn ziekte doet hun oogjes blinken. Bas wordt als studieobject tentoongesteld en is voor de artsen een reden tot dehumanisatie. Rond de al dan niet flirtende verpleegster blijft de gehele film lang een mysterieuze erotische spanning hangen die op z’n zachtst gezegd ongepast is gezien Bas’ toestand.

De gehele situatie zorgt ervoor dat Bas koortsdromen krijgt. Het ziekenhuis transformeert van een stormachtige horrorarena tot een levend rariteitenkabinet dat de hulpeloze patiënt de stuipen op het lijf jaagt. De scènes waarin Bas’ kamergenoten hun absurde onderonsjes hebben zijn ronduit hilarisch. Het samenspel van Sien Eggers en Mark Verstraete is voedingsbodem voor een krachtige humoristische chemie. Ook de dialogen zijn spitsvondig en het verhaalverloop is allerminst voorspelbaar. Filmmaker Abel Bos slaagt er met zijn team in immer te verrassen en te boeien.

Jammer dat niet elke sequentie even strak werd geregisseerd. De beeldregie is soms slordig, hier en daar onevenwichtig en hoofdrolspeler Chielens verbleekt af en toe tussen de excessen van zijn medecast.

‘Vis’ is hoe dan ook een geslaagde allegorie voor de inhumane en weinig vertrouwde ziekenhuisatmosfeer. Ondanks de absurditeit en satirische uitvergroting, faciliteert de herkenbaarheid van zo’n situatie het identificatieproces bij de kijker. Zo goed als iedereen is al eens geconfronteerd geweest met ongewilde kamergenoten of een gebrek aan empathie bij het medisch personeel. Je zal maar Bas heten en ongewild een bijzonder fascinerende kwaal hebben.

Jannes Callens

Pagina's

Subscribe to Kortfilm.be & Kutfilm.be RSS