Lichting 2015: Sint-Lukas Brussel

Net zoals alle andere filmscholen in ons land, levert ook de Brusselse vestiging van LUCA Sint-Lukas dit jaar weer een batch afstuderende filmmakers af.  De school die met alumni-namen als Adil el Arbi, Billal Fallah, Fien Troch, Maaike Neuville, Nico Leunen, Bas Devos, Sahim Omar Kalifa, Jonas Govaerts (en ga zo nog maar even door) haar status al meerdere malen heeft bewezen, mag ook dit jaar pronkend een hoop potige makers het nest uitwerpen.

Een ware marathonvoorstelling werd het, hun Graduation Show in de Beursschouwburg, in het hartje van het centrum van Brussel. Tweeëntwintig (!) films, dat betekent tweeëntwintig paletten aan onvoorziene mogelijkheden. Het aanbod was dan ook uitgebreid, van lekker pittig tot aangenaam mals. Wij doen een poging de uitgebreide waaier aan films in een begeleidende catalogus te gieten met in het kort over iedere films wat wils.

Lees-ze!

 

VLAEMSCHE KOMEDIE

Wie de Sint-Lukasianen (?) enkel met abstracte, amper te begrijpen prenten associeert, heeft het grondig fout. Akkoord, ook aan dat soort (gedurfde!) films geen gebrek en daar spenderen we hieronder het nodige woordje tekst. Tussen alle onderzoekende methodiek en gedurfd drama, is er echter ook plaats voor een hartige portie Vlaemsche komedie.

De marathonkortfilmvertoning gaat dan ook van start met Gianni Carella’s mockumentary 'Rik' (20’), met in de hoofdrol Tom Audenaert. Rik is met een Filipijnse vrouw getrouwd, zendt geld naar haar familie en haalt haar nu ook naar België. Een cameraploeg volgt hoe hij haar naar zijn huis brengt en voorstelt aan zijn familie – communicatieproblemen, ongemakkelijke stiltes en algemene awkwardness troef.

De film levert vol humor een ode aan de crew aan de andere kant van de camera (“Wat doet die cameraploeg hier?”, waarna het beeld schokkerig wegdraait, de voeten van de geluidsman in beeld komen en er vanachter een hoekje toch nog gepoogd wordt om verder te filmen). Rik is entertainend en goed gedoseerd, maar verliest zijn originaliteit door de te sterke gelijkenis met de Één-serie 'Eigen Kweek'.

'Vrolijke Sfeer' (18’) van Davey Snoek presenteert een dag in het leven van een freelance dater die vanbinnen eigenlijk een nuchtere zakenman is. Dat je dan aparte figuren ontmoet spreekt voor zich. Dat dit voor de nodige clashes zorgt nog meer. Een dame die hopeloos verliefd op hem is, een Vlaamse pornofilmmaker, een gevoelige eenzaat (Iwein Segers) die middeleeuwse markten aandoet: de film is een opsomming van hallucinante situaties en kleurrijke personages. Komt daar nog bij dat Snoek zijn film in een speelse chronologie giet: dit afstudeerwerk is dik in orde.

 


'Vrolijke Sfeer' (Davey Snoek)

 

Aan hallucinante personages en kleurrijke situaties ook geen gebrek in het werk van Thomas Deknop. In zijn film 'Regen en Tranen' (25’) probeert een schlaegerzanger hogerop te geraken, terwijl zijn lief vooral aandacht heeft voor haar keffertje. Deknop stileert zijn pijnlijke humor bijzonder strak en zet enkele pijnlijk herkenbare (bijna oer-Vlaemsche) personages neer. De wankele, ietwat onduidelijke start vergeet je helemaal na het knallende einde.

 

SLICE OF LIFE

Binnen het afstudeeraanbod is er dit jaar bijzonder veel plaats voor poëtische banaliteit in prenten die Het Leven Zoals Het Is presenteren. Verschillende slice-of-life-zuchten passeren de revue, de één al trefzekerder dan de andere.  

Net als het water dat in deze film prominent aanwezig is, kabbelt Maarten Van Vliets film 'Het Getij' (20’) traag en suggestief voort, terwijl het thema langzaamaan komt bovendrijven. Met een stijl die doet denken aan die van zijn collega/klasgenoot Jacinta Agten, schetst Van Vliet het portret van het gezinsleven en de onderhuidse spanningen die dat met zich kan meebrengen. Hij slaagt er wonderwel in zich in de leefwereld van het kind te verplaatsen en heeft geen woorden, directe beelden of grote climaxen nodig om een goed opgebouwd, beklijvend verhaal te vertellen.

Jacinta Agten neemt in haar films ook geen blad voor de mond, dat hebben we geleerd door 'Olav'. We ontmoeten de hoofdpersonages van haar nieuwste film 'Vincent' (19’) tijdens hun eerste date op café. Olivia is op zoek naar een serieuze relatie, Vincent lijkt niet verder te kijken dan een onenightstand. De film draait om verschillende visies op seksualiteit en hoe die met elkaar botsen.

 


'Vincent' (Jacinta Agten)

 

Net zoals Olivia tast Agten grenzen af wanneer ze zich ergens op toespitst. In dit geval, wat er gebeurt tussen twee personen met verschillende bedoelingen voor elkaar. De zeer persoonlijke aard van de film toont dat hij niet op een breed publiek gericht is, maar getuigt van een oprechte interesse in een thema, wat veel respect verdient. Echter, voor geïnteresseerden moet vooraf gezegd: niet voor gevoelige kijkers. Haar film is binnenkort te zien in het Belgische Studentenkortfilm-programma op Film Fest Gent.

'Zamzamá' (21’), wat "fluister" betekent, van Margaux Dauby neemt het slice-of-life heel letterlijk. Dauby maakte een korte documentaire over het leven van een Afghaans broertje en zusje (en hun familie) in en rond hun apartement in Brussel. Dat resuteert in een prachtig portret over kinderen in de glorie van hun kindertijd, met oog voor realistische poëzie en onwaarschijlijke details. Misschien een tik te lang, al gaat het observerend standpunt van Dauby nooit vervelen en brengt ze daardoor een erg rijk en bovendien bijzonder intiem portret tot leven.

Aäron Beyers' 'Jetski' (19’)  is ook al zo'n bijzonder welkome en warme verrassing. Beyers filmde zijn werk op locatie in het Marokkaanse Ksar Es Sghir. Daar portreteert hij een groep vrienden in hun dagdagelijkse leven. Beyers kiest voor goeie schots, wisselt twee soorten camera's met elkaar af en brengt alles zo luchtig en origineel (en een heerlijke tik easy comedy) dat we niet anders dan gecharmeerd kunnen worden door deze film. Jetski lijkt doodeenovudig, maar houdt het via een slimme montage subtiel spannend.

 


'Fragments of Gabi' (Jaro Minne)

 

Zoals de titel, 'Fragments of Gabi' (15’) al laat uitschijnen, licht Jaro Minne ('Regarde-moi') in zijn eindwerk het dagelijkse leven van één personage uit, namelijk de jonge Roemeense moeder Gabi (Christina Flutur).

In een strakke, observerende stijl die zelfs soms wat documentair aandoet, plaatst hij een schuchtere, gesloten figuur op het voorplan die gewend is niet op te vallen. Ze is alleen, de enige persoon met wie ze spreekt blijft uit beeld, waardoor haar omgeving nog het meest aanwezig is. De film is uiterst beheerst en kiest zijn camerastandpunten heel bewust.

Hoewel er zo goed als niets gebeurt en de film misschien net iets te lang duurt, vermijdt de film saai te worden door veel ongezegd te laten en de kijker uit te nodigen in de film mee te stappen.

'Bijna Daar' (23’) van Bart Wijsman brengt in een 1:1-kader een genuanceerde realtie in beeld van een koppel op weg naar niet-helemaal-duidelijk-waar. Wijsman wijst (pun intended) ons vooral op details. Er zit veel in deze film waar eigenlijk bijster weinig gebeurt, al teert de regisseur net iets te lang op hetzelfde zaad om de hele zit de spanning vol te houden. Met een mooie rol voor Dolores Bouckaert, echter.

Met een vleugje fantasie en een heerlijk snuifje humor, hoort Fortunier niet helemaal thuis in dit rijtje van vooral louter realistische portretten. En toch. Met haar afstudeerwerk slaagt ze er wonderbaarlijk knap in om realisme te combineren met een straffe dosis verbeelding.  Een nog steeds stomverbaasde Anouk Fortunier lijkt bij de screening van haar afstudeerwerk 'Drôle d’oiseau' (17') langs geen kanten te geloven dat ze enkele dagen eerder geselecteerd is voor de kortfilmcompetitie voor Belgische studenten van Film Fest Gent. Wij hebben daar heel wat minder moeite mee.

Fortunier volgt in haar semi-autobiografische film een jonge meid en haar bipolaire vader. Hoewel ze niet begrepen worden door hun omgeving, hoeven ze zich van niemand iets aan te trekken. De twee personages kennen elkaar door en door, daarbovenop lijkt dat ook te gelden voor de twee acteurs.  De situatie waarin de twee leven is niet gemakkelijk, maar drama is overbodig: ze maken er gewoon het beste van. Dat maakt de film, naast de kwaliteit die hij al bezit, ook gewoonweg heel charmant. Met een licht absurdistische stijl en een warm kleurenschema baadt de film in een sfeer à la Amélie. Mix de thematiek van het recentelijke 'Infintely Polar Bear' en de kinderelijke fantasie van Louis Malle's 'Zazie dans le métro' en je krijgt ongeveer de film van Fortunier - maar dan met haar eigen, persoonlijke touch.

 

ABSTRACT & EXPERIMENTEEL

En alles wat daar tussen zweeft...

Zoals bijvoorbeeld 'Echo' (19’) van Joachim Huveneers waarin de surrealistische toer wordt opgegaan in een suggestieve, mysterieuze, zelfs Lynchiaanse sfeer die af en toe doet denken aan Maxim Stollenwerks 'Lilith'. We kijken vanuit het oogpunt van de jonge Adam, geobsedeerd door de verschijning van een mysterieus meisje met een Venetiaans masker. Wanneer blijkt dat het meisje al even vermist is, is het de beurt aan de kijker om in actie te schieten. Wat is de link tussen de twee? Wat is echt en onecht?

Hoewel het niet moeilijk is om conclusies te trekken, schuift de film de verantwoordelijkheid om al dan niet een eenduidige interpretatie te maken door naar de kijker. Huveneers film is misschien wat repetitief, maar getuigt zeker van creativiteit en denkwerk.

 


'Scream Test' (Vera Herr)

 

'Scream Test' (17’) van Vera Herr is dan weer een prachtig onderzoeksdocument. De titel, duidelijk zinspelend op het woord ‘screen test’, verbergt niks: er wordt geschreeuwd. Herr haalt geluid weg, zet schreeuwen binnen een sociale context, haalt die ook weer weg en lijkt daarmee verschillende dingen te onderzoeken. Het resultaat daarvan is een soort mini-portrettenreeks waarbij woorden als breekbaarheid, lichaamshouding, genantie en soms zelfs droogkomisch door het hoofd schieten. In wezen is Herr’s film heel minimalistisch, maar net dat is de sterkte van deze heerlijke test. Een fascinerend reeksje beelden die gegarandeerd voor een individuele kijkervaring zorgen.

Samuel Vanclooster brengt een stukgelopen relatie in beeld in zijn 'Quantum Satori' (20’). Een interessante dosis experiment; een soort mix van een beetje Carax met een beetje Kubrick en een beetje veel van Lynch. Vancloosters film speelt met je zintuigen en zet je aan het denken, maar levert vooral geen kant-en-klare antwoorden. We appreciëren dit genre-onderzoek, maar de tegenvallende acteerprestaties lieten ons verder een beetje te koud.

“Wie zou er James Dean nog kennen als hij een ouwe zak geworden was?” vraagt iemand in de film 'El viaje sin fin para el alma' (24’) van Dylan Pelgrims. Hij levert een abstract portret af van een excentrieke man die houdt van mensen die in zijn bek pissen. Pelgrims schroomt het theatrale niet, maar heeft ook oog en oor voor droge en zwarte humor. Op zoek naar een verloren ziel is dit portret soms grappig, soms diep, maar vooral een slag te afstandelijk om bij te blijven.

Al even bijzonder is zonder twijfel 'Grind' (21’) van Jana Coorevits. Op macroscopisch niveau tast ze een lichaam af, geeft daarbij tekst wit op zwart.  Coorevits combineert heldere poëzie met een drukkende ruis op haar beelden. Geen evidente zit, maar wel één die doet ademen en stilte een mooie plek gunt.

'In Frankrijk zijn geen walvissen' (19’)  brengt Eva Van Tongeren strakke beelden uit Calais in een gestage montage samen met twee voorgelezen brieven. Geen praatje bij 't plaatje, gelukkig, maar wel een beetje te braaf en te eentonig.

 

GEDURFD DRAMA

Last but not least: de prenten die diep (proberen te) raken. Met dysfunctionele gezinnen en opgroeiende tieners in de hoofdrollen, tonen deze filmmakers dat ze niet terugdeinzen voor serieuze thema’s en diepere gevoelens.

De kortste film uit het programma is ook één van de meest actuele. Focus op een alledaags gezin: een alleenstaande moeder werkt hard voor haar twee tienerdochters Zina en Sara. De drie lijken echter niet met elkaar te kunnen communiceren en vooral Zina vindt geen manier om haar gevoelens en gedachten te uiten. Mustapha Souaidi kiest in 'Quelqu’un m'attend' (13’) voor twee zware thema’s, namelijk een dysfunctioneel gezin en extremisme. Hoewel deze elkaar niet ondermijnen maar juist aanvullen, laten de acteerprestaties te wensen over zodat het niet gemakkelijk is om echt geraakt te worden.

 


'Umpire' (Leonardo Van Dijl)

 

Ook Louise de Groef (eerder: 'It's not about you anymore') richt de camera op spanningen die binnen een jong gezin opduiken. Celliste Soo-Min keert  in 'Wolvenvacht' (26’) terug naar huis van een tournee en stuit op een onzichtbare barrière wanneer ze haar plaats als moeder terug wil opnemen – een leegte die tijdens haar afwezigheid te perfect opgevangen lijkt te zijn door haar echtgenoot Wolf (Geert Van Rampelberg). De personages van beide ouders worden krachtig neergezet, de problematiek vanuit verschillende perspectieven bekeken. Zo houdt de film niet op bij de simpele tegenstelling werk/gezin: de relaties tussen alle gezinsleden onderling worden in het licht gezet en verlenen de film extra diepte.

'Prodrome' (22’) van Timothy Wennekes ('De Naam van de Vader') brengt een gewaagde white trash-vertelling over twee broers in beeld. Over hoe pijn relatief is. Wennekes tast er, net als zijn personages, grenzen af. Hij schiep een hard familiedrama, intens vertolkt Aäron Roggeman ('Cadet'), Mathias Van Mieghem ('Leegte') & topactrice Katelijne Verbeke. Wij hadden graag de langspeelversie van deze korte film gezien, die nu een beetje te gehaast voelde.

Hoewel Leonardo Van Dijl het zwart-witte kleurenschema van 'Get Ripped' ditmaal opzij laat liggen, blijft hij met zijn recentste kortfilm 'Umpire' (18’) wel binnen de sportwereld. De gevoelens van het jong tennistalent Axelle worden overhoop gegooid wanneer haar coach Jeremy door de politie aangehouden wordt, als blijkt dat hij zijn leerlingen regelmatig filmt. Moet ze spreken? Zijn haar gevoelens fout? Zal ze hem terugzien? Hoe reageren ouders en vrienden?

Een hele reeks thema’s, waaronder seksualiteit, gemis, verlies en eenzaamheid, worden op tafel gegooid door een cast die stuk voor stuk hun rol met glans neerzetten. Vooral hoofdactrcie Lilith Kempynck verdient een pluim. Kempynck is een echte tennister, maar heeft verder geen enkele acteerervaring. Ze overtuigt echter zonder moeite in haar wondermooie debuut. Van Dijl gaat voor een persoonlijke aanpak en diept één personage met glans uit. Daarvoor verdiepte hij zich in het thema en deed onder meer beroep op de expertise van sportpsycholoog Yves vanden Auweele.  Achteraf enthousiast applaus en geroep in de zaal, staan daar weer prijzen te wachten om de hoek?

 


'Soirée à la giraffe' (Pim Dinghs)

 

Als laatste in deze marathonreview: het excentrieke en bijzondere 'Soirée à la giraffe'  (31') van Pim Dinghs. Met een gevoelig en buitengewoon knap vormgegeven kostuumdrama bewijst Dinghs dat hij het medium cinema volledig begrijpt. Een ware speling voor oor, oog en alle andere zintuigen. Hopelijk mogen we deze film binnenkort opnieuw van nader bij bekijken op het grote witte doek op één van de vele aankomende kortfilmfestivals.

Werd in deze review niet besproken: 'Under 19' (18’) van Sarah Meesschaert.

 

Tekst: Jana Dejonghe en Niels Putman
Coverfoto
© 'Drôle d'oiseau' (Anouk Fortunier)

Vlaemsche komedie, slice-of-life portretten en experimenteel werk aan Sint-Lukas Brussel.
Op Tag

 

Kortfilm.be-redactie