A Stone Left Unturned
rating

Duur: 19 min. | Land: | Regie: Maarit Lalli | Cast: Sulevi Peltola, Jyrki Manttari | Producent: Ilkka Mertsola | Productiehuis: Sputnik

In het Scandinavische Noorden krijgt Finland een aparte plek toebedeeld: in het verleden overheerst door Zweden & Rusland, met een complexe taal die maar liefst zestien naamvallen telt én bewoond door een volkje met een excentriek gevoel voor humor (‘It’s not cold outside until vodka freezes!’).

We associëren de humor uit het Noorden doorgaans vooral met zwartgalligheid, zonderlinge ietwat gewelddadige figuren en gortdroge dialogen die niets of niemand ontzien. En dit allemaal zonder veel woorden of psychologie. Slapstick passeert hier en daar wel eens de revue (denk maar aan de films van Anders Thomas Jensen) maar nergens zo hevig als in 'A stone left unturned' van Maarit Lalli.

Het is niet dat Erkki en Reima de Finse Gaston en Leo zijn - daarvoor zijn de situaties te grimmig en is het scenario van een beduidend beter niveau. Toch loopt de fysieke humor als een rode draad doorheen de film. Je zou A stone left unturned dan ook makkelijk als een aaneenschakeling van sketches kunnen zien, maar dan wel op zo’n manier dat er een duidelijk onderling verband is en een overkoepelende opbouw.

Finse slapstickparel.

We krijgen een stukje uit het leven van de boer Erkki en zijn zoon Reima te zien, met een sterke focus op hun noodlottige situaties. In de ogen van vader kan zoon niks goed doen en dat leidt niet alleen tot frustraties, maar zelfs tot allesoverheersende haat. Zonder al te veel woorden weet de regisseur zijn twee hoofdpersonages naar een catharsis te brengen en ondertussen de relatie tussen beiden glashelder uiteen te zetten. Hij legt zo een onderhuidse spanning bloot waar moeilijk naast te kijken valt.

Drama genoeg dus, maar wel met de nodige Scandinavische humor waardoor je tegelijkertijd ook hardop zal zitten lachen. De meeste situaties zie je al van ver aankomen, maar het is net in die voorspelbaarheid dat het ware plezier schuilt. Heerlijk, dat bikkelharde maar spaarzame spervuur tussen beide, zonderlinge mannen.

Er heerst bovendien een groot jaren ’70-gevoel: alles krijg een puur en idyllische feel, met veel aandacht voor het eenvoudige en eerlijke bestaan in de natuur, ver weg van alles en iedereen. Deze film is als een kijkdoos die ons een blik werpt op het romantisch bestaan dat tegelijk meedogenloos is - net zoals die norse mannen die weigeren om hun emoties te tonen.

Dat Finnen een voorliefde hebben voor de zwaktes en mislukkingen van de mens blijkt ook uit het feit dat ze sinds 2010 elke dertiende oktober ‘Day For Failure’ vieren. Dat ze weten wat humor is, blijkt uit hun erkende nationale sporten: ‘vrouwendragen’, ‘gsm-gooien’, ‘moerasvoetbal’ en ‘rubberbootje-werpen’. Gelukkig maken ze zich zelf niet al te druk om hun volksaard, zo luidt een bekend Fins gezegd: “Fins is dat wat door Finnen tot stand komt” en dat vat het wel zo een beetje samen.

Carmen van Cauwenbergh