Een vooruitblik op de Oscars van 2018

Hollywood zit volop in het prijzenregenseizoen, met de bekendmaking van de 90e Oscarnominaties als hoogtepunt. Het brengt met zich mee dat wij onze semi-deskundige bril nog maar eens opzetten om die genomineerden eens van dichterbij te bekijken. Wie kreeg wat en waarvoor? Hoe terecht is dat en wat zijn hun kansen?

BESTE FILM

Het lijstje van producties die in aanmerking komen voor Beste Film, kan maximum 10 titels bevatten en dit jaar zijn het er 9. Het is eerder uitzonderlijk dat daar niet één film tussen zit voor wie een Oscarnominatie toch wat veel eer lijkt. Get Out is misschien wel de minst prestigieuze en verwachte prent uit het rijtje en is als psychologische horrorprent misschien ook de vreemde eend in de bijt.

The Shape of Water is in totaal in 13 categorieën genomineerd en lijkt een grote kanshebber maar het is zeker niet de beste film uit het lijstje. Three Billboards … maakt een grote kans maar de combinatie  van drama en donkere humor kon niet iedereen bekoren. Dunkirk is de meest epische van de kandidaten en mag wat ons betreft winnen vanwege de grootse cinema-ervaring die het wist te bieden. Het is nog maar de tweede film van Christopher Nolan die in deze categorie een plaats vindt.

Call Me By Your Name valt niet uit te sluiten en is als hartverscheurende romance beslist één van de meest emotionele prenten uit het lijstje en een klassieker in wording, maar dat de prent tegen de verwachtingen in toch maar 4 nominaties kreeg, toont ook aan dat er niet overal even hard gejuicht werd.

Lady Bird (het regiedebuut van Greta Gerwig) en Phantom Thread van Paul Thomas Anderson werden de voorbije maanden ook al overladen met lof. Hun kansen vallen nog niet meteen miniem te noemen.

Voor de meer dan degelijke historische prenten The Post en Darkest Hour zal deze nominatie de hoogste bekroning zijn. Prima films maar de concurrentie kunnen ze niet aan. 

Wie ontbreekt er? The Florida Project had volgens heel wat critici niet mogen ontbreken maar het valt vooral op dat het grandioze Blade Runner 2049 niet in dit lijstje opduikt. De prent kreeg dan ook slechts 5 nominaties in net iets minder voorname categorieën. 

Voor de liefhebbers van faits divers: maar liefst 5 acteurs spelen in 2 films mee uit deze lijst: Timothée Chalamet (Call Me en Lady Bird), Caleb Landry Jones (Three Billboards en Get Out), Bradley Whitford (The Post & Get Out), Tracy Letts (Lady Bird en The Post) en Lucas Hedges (Lady Bird en Three Billboards). Michael Stuhlbarg slaat alles! Hij zit in 3 van de genomineerde films! (Call Me, The Post en The Shape of Water), 

BESTE REGIE

Ongelooflijk maar waar: Christopher Nolan levert de ene na de andere geweldige film af maar pas voor het eerst komt hij in aanmerking voor een Oscar als Beste Regisseur, een titel die hij eigenlijk lang verdiend heeft. Hij was dan ook in opperbeste doen bij het maken van Dunkirk

De concurrentie is niet min: Paul Thomas Anderson is nog zo’n grootmeester. Hij werd voor de tweede keer genomineerd, na There Will Be Blood. Zijn Phantom Thread werd op lof onthaald.

De rest van de categorie wordt opgevuld door afgevaardigden uit minderhedengroepen, zo lijkt het wel. De Mexicaan Guillermo Del Toro voert de polls aan voor zijn fantastische werk aan The Shape of Water, gemaakt met een relatief bescheiden budget en veel verbeelding. Zijn film lijkt echter ook de meest Hollywoodiaanse productie. 

Greta Gerwig zet zich met haar eerste film Lady Bird meteen op de kaart als cineaste. De heerlijke 34-jarige Amerikaanse actrice uit o.a. Frances Ha, Mistress America en 20th Century Women is nog maar de 5e vrouw die deze eer te beurt valt.

Ook Get Out is een debuutfilm van een (gewezen) acteur. Jordan Peele is nog maar de 5e zwarte filmmaker die voor een Oscar voor beste regisseur in aanmerking komt. Hoe genietbaar zijn satire met horrorkantjes ook was, laat ons de regiekwaliteiten van Peele nu ook weer niet overschatten.

Jammer dus voor Martin McDonagh, die sterk werk leverde met Three Billboards, Steven Spielberg (The Post), die gelukkig al 7 nominaties heeft en vooral voor Luca Guadagnino, die met Call Me By Your Name toch wel een zeer persoonlijke, intense, sfeervolle en geladen prent heeft gecreëerd waarvoor hij echt wel een nominatie verdiende.

BESTE ACTEUR

De gedoodverfde winnaar in deze categorie is Gary Oldman. Sowieso een erg intense acteur, die echter ook heel wat troep maakt, maar in Darkest Hour op toch wel erg fenomenale wijze de rol van Winston Churchill speelt. Hij werd nog maar één keer eerder genomineerd en is bijna 60 dus deze eer verdient hij stilaan wel. Opvallend: ook zijn ex-vrouw Lesley Manville werd dit jaar genomineerd.

Niet onderschatten echter hoeveel waardering is voor Timothée Chalamet, die in Call Me by Your Name op grandioze wijze in de huid kruipt van een verliefde tiener. De 22-jarige acteur heeft een topjaar achter de rug – hij is ook te zien in Lady Bird -  en is nog maar de derde jongste acteur ooit die in deze categorie kans maakt op een Oscar. Eén van zijn volgende films? Beautiful Boy van Felix Van Groeningen. Cameraman Ruben Impens sprak zich lovend uit over het jonge talent.

Ietwat onverwacht is er ook een nominatie voor Daniel Kaluuya. De 28-jarige Brit uit Get Out heeft nog niet veel referenties maar werd door het succes van de film op de kaart gezet. Toch lijkt zijn vertolking niet echt Oscarvoer en hoewel deze jonge acteur zeker zijn verdiensten heeft, kan je je afvragen of er nu echt sprake was van een meesterlijke invulling van zijn personage.

Heel wat acteurs zullen wel blij zijn dat Daniel Day-Lewis niet zo’n actieve acteur is, want met elke nieuwe vertolking valt de Brit gegarandeerd in de prijzen. Dit is zijn zesde nominatie en hij won al drie keer. Zijn rol als gedreven kleermaker in Phantom Thread van Paul Thomas Anderson zou naar eigen zeggen ook zijn laatste zijn. Wie weet gunt men hem net daarom een vierde Oscar? 

Denzel Washington sluit het rijtje af. Deze zevende nominatie zal hem echter geen derde Oscar bezorgen. De acteur blijft immens populair onder de leden van de Academy en stilaan doet zich het Meryl Streep-effect voor: hij wordt haast vanzelf als kanshebber genoemd, ook voor een lauw drama als Roman J. Israel Esq.

En wie druipt af? We associëren Tom Hanks bijna automatisch met de Oscars maar de tweevoudige winnaar werd sinds 2001 eigenlijk niet meer genomineerd voor een Oscar, hoe dicht hij ook bij een nominatie stond. Net als het geval was bij Catch Me if You Can, Charlie Wilson’s War, Captain Phillips en Sully grijpt hij nu met The Post opnieuw naast een nominatie.

Ook James Franco is er tegen de verwachtingen niet bij, want er was heel wat waardering voor zijn genietbare vertolking in The Disaster Artist, waarvoor hij een Golden Globe won. De beschuldigingen van seksueel misbruik zouden weliswaar te laat bekend geraakt zijn om een eventuele nominatie te dwarsbomen.  

BESTE ACTRICE

Naar aloude gewoonte treffen we Meryl Streep aan onder de genomineerde actrices. Voor de 68-jarige recordhoudster is dit de 21e Oscarnominatie, maar opvallend is wel dat ze voor het eerst sinds 1986 genomineerd wordt voor een film die zelf ook kans maakt op een Oscar. Of ook te interpreteren als: Streep is zelf vaak het beste van de films waarin ze te zien is. Met The Post zit ze dus voor het eerst sinds lang nog eens in een echt Oscarwaardige film - en haar vertolking mag er eveneens wezen. 

Maar de Oscar lijkt voorbestemd te zijn voor Frances McDormand. De vrouw van regisseur Joel Coen won in 1996 al een Oscar (voor Fargo) en speelt nu in Three Billboards Outside Ebbing, Missouri de pannen van het dak en rijgt daarvoor de prijzen aan elkaar. Mildred is nochtans niet echt een aangenaam personage maar McDormand vat haar met energie en liefde. 

Dan is er Saoirse Ronan. 24 en al aan haar derde Oscarnominatie toe. De beminnelijke Iers-Amerikaanse speelt de hoofdrol in het flink geprezen Lady Bird.

Ook Sally Hawkins maakt haar opwachting in deze categorie. Haar vertolking als goedhartige, doofstomme schoonmaakster in het moderne sprookje The Shape of Water levert haar een tweede Oscarnominatie op. 

Margot Robbie is dan uiteindelijk de enige in deze reeks die nog geen nominatie op haar naam staan had. Ietwat verrassend bleek ze in de biografische zwarte komedie I, Tonya bijzonder goed als de niet bepaald als fijnzinnig bekend staande kunstschaatster Tonya Harding. Robbie en Saoirse Ronan delen later dit jaar trouwens het scherm in het historische drama Mary Queen of Scots

Tot voor enkele maanden dacht men dat ook Kate Winslet aan de Oscartafel zou zitten, voor haar vertolking in Wonder Wheel. Helaas heeft regisseur Woody Allen momenteel de perceptie flink tegen en zou men wel eens heel bewust de film genegeerd kunnen hebben. Ook de naam van Judi Dench viel enkele keren dit prijzenseizoen. Ze kwam in aanmerking voor het kleurloze Victoria & Abdul. En jammer genoeg greep ook Annette Bening naast een nominatie. Naar verluidt grandioos in Film Stars Don't Die in Liverpool, en nog nooit een Oscar gewonnen, dus het was haar gegund. 

BESTE ACTEUR IN EEN BIJROL

Willem Dafoe is een uitstekende acteur en we hebben er vrede mee dat hij vrij zeker met het beeldje aan de haal gaat. Hij won bijna elke andere filmprijs in deze categorie. Het zou de eerste Oscar betekenen voor deze veelzijdige acteur, die in 1986 en 2000 al een keer genomineerd werd. Zijn vertolking in The Florida Project is prima maar we vragen ons af of men niet gewoon een zwak heeft voor zijn sympathieke personage en hij enkel daardoor in de prijzen valt. 

Vrijwel zeker, zeggen we trouwens, maar Sam Rockwell valt niet te onderschatten. Hij zette in Three Billboards Outside Ebbing Missouri een enorm genietbare vertolking neer. Het is de eerste nominatie voor deze fijne acteur en we zien hem eigenlijk liefst van al winnen. 

Zijn medeacteur uit Three Billboards is meteen ook zijn concurrent. Woody Harrelson is op zijn 56e al twee keer genomineerd, en ook hem zagen we graag aan het werk in Martin McDonagh's zwarte komedie. 

Dan is er nog de eeuwig betrouwbare Richard Jenkins, die zeker opviel in The Shape of Water. De alom aanwezig bijrolacteur is intussen 70, maar zet de laatste jaren de ene na de andere genietbare vertolking neer. Hij werd al één keer eerder genomineerd, in 2007. 

Tenslotte werd ook Christopher Plummer genomineerd, waardoor deze categorie duidelijk het meest vertrouwd aandoet, met enkel gevestigde waarden. Dat Plummer genomineerd werd, was best verrassend gezien de controverse die ontstaan was toen hij Kevin Spacey verving in All the Money in the World en het feit dat deze film maar net op tijd klaar was. We durven echter hopen dat men hem deze bekroning niet enkel gaf omwille van de context, maar wel voor zijn overtuigende vertolking als gierige miljonair J. Paul Getty. De 88-jarige Canadees, die al twee keer eerder werd genomineerd en als enige van dit lijstje al een Oscar heeft, is trouwens de oudste Oscargenomineerde acteur ooit. 

Hoewel dit een mooi kransje Hollywoodtalent is, missen we hier wel twee vertolkingen van formaat. Zowel Armie Hammer als Michael Stuhlbarg kwamen in aanmerking voor hun fenomenale rollen in Call me by Your Name, maar jammer genoeg heeft geen van beiden het gehaald. 

BESTE ACTRICE IN EEN BIJROL

Heel deugddoend om eindelijk Allison Janney in deze categorie te zien opduiken. Na zoveel geweldige vertolkingen in Oscargenomineerde films (American Beauty, The Hours, Juno, The Help) mag ze dan eindelijk beloond worden. Het gebeurt wel vaker dat de zgn. karakteracteurs die jarenlang minder opvallend aanwezig zijn, pas kunnen scoren als ze wat ouder worden. Voor de 58-jarige Janney, die schitterend was in I, Tonya, is dit het moment. De kans is zeer groot dat zij de Oscar mee naar huis neemt. 

Maar Laurie Metcalf kan gerust haar grootste concurrent genoemd worden. Als de moeder van Saoirse Ronan in het geweldige Lady Bird, maakt deze actrice een comeback en dat ziet men graag in Hollywood. Nu kennen we haar vooral als de moeder van Sheldon uit The Big Bang Theory, maar in de jaren '90 was deze comedienne vooral bekend uit de sitcom Roseanne en films als Internal Affairs, JFK en Scream 2

Zangeres Mary J. Blige duikt al geruime tijd hier en daar op in een rolletje maar Mudbound biedt haar voor het eerst echt de kans om uit te pakken. Haar ingetogen vertolking in dit eentonige drama is best overtuigend, maar werd ook flink gehypet en is dus wat ons betreft wat veel eer. 

Ook Octavia Spencer hadden we liever niet nog een keer in deze categorie zien opduiken. De gigantisch overschatte, vaak irritante actrice is met The Shape of Water al aan haar derde Oscarnominatie toe (en ze won er zelfs één!), wat we echt onverdiend vinden. 

Lesley Manville sluit het rijtje af. De Britse veterane, vooral bekend uit films van Mike Leigh, wist zeker te bekoren als de dominante zus in Phantom Thread. De 61-jarige actrice krijgt eindelijk wat erkenning in Hollywood. Opmerkelijk is zoals gezegd dat ze de ex-vrouw van Gary Oldman is, die dit jaar ook genomineerd werd. Hun zoon Alfie kan dus supporteren voor zijn beide ouders, maar of ze ook voor elkaar duimen na een pijnlijke scheiding in 1990, is niet bekend. Oldman's huidige echtgenote feliciteerde Manville weliswaar uitgebreid via haar Instagram. 

 

Opmerkelijk is, ter aanvulling, dat er dit jaar wel erg weinig jonge acteurs genomineerd werden. Er zijn vier twintigers, geen dertigers, vier veertigers en dus 12 genomineerde acteurs boven de 55. 13 acteurs zijn Amerikaans, 5 Brits. Margot Robbie is Australisch en Christopher Plummer Canadees. Ook wat internationale spreiding betreft, valt het dit jaar wat tegen. 

De Oscars worden uitgereikt in de nacht van 4 op 5 maart. 

 

Sven De Schutter

 
Dit was 2017

 

Na alweer twaalf maanden op onze favoriete plek doorgebracht te hebben - de bioscoopzaal - wordt het tijd om een balans op te maken. Wat bracht 2017 ons als filmjaar? 

ARM VLAANDEREN

2017 bleek vooral voor de Vlaamse film slecht nieuws, zo bleek uit de bezoekcijfers. Er werden afgelopen jaar zo’n 20 Vlaamse producties hoopvol de wereld in gestuurd, maar op enkele uitzonderingen na vallen die helaas allemaal te klasseren onder ‘verdienstelijk’ of erger, ‘slecht’.

Het soort ongeïnspireerde troep dat in die laatste categorie hoort, krijgt hier weinig aandacht. Ook wij gingen niet kijken naar F.C. De Kampioenen 3, Bad Trip, Alleen Eline, Verborgen Verlangen, H.I.T.-De Romeo’s of K3 Love Cruise. Sprakeloos zagen we dan weer wel, en we zijn er nog steeds, tja, sprakeloos van. Het Tweede Gelaat was een pak minder rampzalig maar echt een topfilm kan je dit niet noemen.

Wellicht horen de makers van de films die we ‘verdienstelijk’ durven noemen niet zo graag dat we hun films maar zo-zo vinden. We zien in de meeste gevallen degelijk vakwerk maar zelden iets vernieuwend, verrassend of diepgravend. Dode Hoek, My First Highway, Façades, Cargo, Zagros, Insyriated, Vele Hemels, Le Fidèle, Le Passé devant Nous en Souvenir konden ons in diverse mate boeien, maar nergens zaten voldoende weerhaakjes aan. En dan elkaar maar Ensors geven - zinloze, incestueuze bekroningen in meer categorieën dan er kandidaten zijn.

De grote uitzondering, die ene Vlaamse productie die van lef, intelligentie, creativiteit, vernieuwing en indringendheid getuigt,  vind je in onze TOP 10.

GEMIST

Onze Kutredactie leeft in het donker maar heeft nu en dan ook slaap nodig. Ook het voorbije jaar kwamen we dus handen te kort om onze lezers het volledig bioscoopaanbod te kunnen bieden. Wellicht hebben we dus wel wat prima films gemist, zoals The Lost City of Z, Lady Macbeth, I’m Not Your Negro, The Big Sick, Una mujer Fantástica, Maudie, Detroit, Loving Vincent, Django, L’Amant Double en Visages, Villages. Allemaal producties die met zekere aanbevelingen kwamen. We misten overigens ook Baywatch, Transformers: The Last Knight, Geostorm, The Hitman’s Bodyguard en The Emoji Movie, maar laat die gerust voor zichzelf spreken.

Meen je overigens zelf vaardig films te kunnen recenseren, laat je dan gerust horen en vervoeg onze redactie.

TEGENVALLERS

Ons Twitteraccount was een tegenvaller, om even off topic te gaan. Of de manier waarop Facebook verhindert dan onze berichten in jullie feed terechtkomt - tenzij we betalen. Als niet-gesponsorde, reclamevrije website zijn deze kanalen voor ons nochtans bijzonder zinvol.

Er vallen daarnaast bedenkelijke films genoeg te noemen uit het voorbije jaar. Maar daar hadden we in veel gevallen ook gewoon niets van verwacht. Veel teleurstellender zijn die releases waar je lang naar uitkeek maar die als een dode massa van het witte doek bleken te druipen. Geenszins bedankt dus, Terrence Malick (Song to Song), Tomas Alfredson (The Snowman), Jordan Vogt-Roberts (Kong: Skull Island), James Ponsoldt (The Circle) en Todd Haynes (Wonderstruck) om ons op basis van jullie eerder werk, machtig bronmateriaal of geweldige trailers vruchteloos te laten hopen op een grandioze film.

MEEVALLERS

Soms krijg je dan weer net meer dan verwacht! Spider-Man: Homecoming was een heel aardige superheldenfilm, Wonder Woman al evenzeer, Patriot’s Day best spannend en Dode Hoek lang niet slecht. Zelfs The Dark Tower was, hoewel allesbehalve foutloos, lang niet de voorspelde ramp – wat de film nu ook weer niet aanbevelenswaardig maakt natuurlijk.

DE NET NIET TOP 10

Het samenstellen van een top 10 vraagt overleg en consensus. Er zijn altijd films die we echt weten te appreciëren maar die de top 10 niet halen. Dat zijn soms betere arthouseproducties als Tarde para la ira, Wind River, The Beguiled, Jupiter's Moon, Cargo of Le Fidèle. Maar dat kunnen ook meer dan degelijke Hollywoodproducties zijn, als Logan, Life, War for the Planet of the Apes, Hidden Figures, Baby Driver, It en zelfs Atomic Blonde. En T2: Trainspotting mag de verwachtingen misschien niet waar gemaakt hebben, ook die heeft ons in 2017 aangenaam verrast en verdient een eervolle vermelding. 

Emotionele argumenten werden afgewogen tegenover artistieke merites. Moet cinema een beleving zijn, escapisme, entertainment? Of willen we emotionele impact, reflecties over het leven, beschouwingen over la condition humaine? Liefst van alles wat eigenlijk. Dus laat onze top 25 vooral de diversiteit van cinema fêteren en de luxe in de verf zetten die de cinemaliefhebber heeft om in zoveel verschillende stijlen, genres en verhalen mee te gaan.

Het beste van 2017:

25. Silence

24. Thelma

23. Brimstone

22. It Comes at Night

21. Coco

20. American Honey

19. Jackie

18. 20th Century Women

17. You Were Never Really Here

16. Good Time

15. 120 battements par minute (BPM)

14. Nocturnal Animals

13. Get Out

12. Your Name

11. The Killing of a Sacred Deer

10. mother!

Niet over de hele lijn als superieure cinema te benoemen, maar ontegesprekelijk de meest spraakmakende, gedurfde en experimentele mainstreamfilm die er dit jaar te zien was. Darren Aronofsky's metaforische, multi-interpreteerbare mindfuck is ongemakkelijke, polariserende, desoriënterende en makkelijk als betekenisloos te bestempelen cinema, maar tegelijk ook een visueel overrompelend, stilistisch uitdagend en roesopwekkend spel met de kijker. Memorabel, zelfs al vond je er niets aan. 

 

9. The Square

Een episodische, en soms zelfs wat onevenwichtige satire over kunst en ego, door de Zweed Ruben Östlund amusant verpakt. Met spitse en hilarische beschouwingen over de dikdoenerige kunstwereld als achtergrond, maken we het verval mee van een patserig en breedsprakerig mannetje wiens handelingen vooral om zichzelf draaien. Daaruit volgt een intelligente, droogkomische reflectie over onechte humaniteit en  de knullige pogingen van de mens om zich te manifesteren. Goed voor de Gouden Palm in Cannes. 

8. Loveless

Rusland zoekt naar menselijkheid en solidariteit maar stuit op kilte en isolatie. Wie is beter geschikt dan Andrei Zvyagintsev om dit ijskoude relaas over een uiteengevallen familie in beeld te brengen? In strakke en afgemeten scènes vormt zich aldus een bespiegeling over falend familieleven, een failliete samenleving. De intensiteit van de vreugdeloze taferelen kent een diep tragische hoogtepunt wanneer een 12-jarige jongen zijn ouders hoort aangeven dat hij een blok aan hun been vormt. Na afloop wandel je heel stilletjes huiswaarts. Zelfs al zou daar enkel een hond wachten, is dat lot geenszins zo beklagenswaardig als de situatie van de personages in Loveless

7. Manchester by the Sea

Deze aangrijpende bespiegeling over dood en verlies, zorgde niet voor de meest verteerbare kijkervaring - zo ongemakkelijk nabij voel je je als kijker bij de soms hartverscheurende taferelen in dit levensechte drama. De indrukwekkende ingetogenheid en waarlijke tragiek waarmee scenarist en regisseur Kenneth Lonergan zijn verhaal opbouwt, en de meesterlijke vertolkingen van Casey Affleck, Lucas Hedges en Michelle Williams maken van Manchester by the Sea een overrompelende ervaring. Won Oscars voor Beste Acteur en Beste Scenario. 

6. La La Land

Flink gehypet, en volgens sommigen onterecht, deze inventieve en aanstekelijke musical waarvan heel wat nummers zich in je oor wurmen om er zich behaaglijk te nestelen. Na Whiplash bevestigde Damien Chazelle met dit met zes Oscars bekroonde en op applaus onthaalde feest van een film, waarin een knetterende romance niettemin ook met een zekere tristesse en weemoed wordt beschouwd. Visueel snoepgoed, energieke beeldvoeringen, tot meezingen aanzettende nummers, twee geweldig op dreef zijnde acteurs en dan dat scheutje melancholie: onze favoriete cocktail noemen we vanaf nu La La Land. Here's to the fools who dream. 

5. Grave

Nee, niet Grave - graf in het Engels - wel Franse rauwheid die ons omver wist te blazen. Een psychoseksueel horrordrama waarin wilddierlijk gesplatter met gepolijste symboliek gepaard gaat met als resultaat bruisende, sexy, ontmenselijkte gruwelcinema over en voor het beest in elk van ons. Dit grandioze regiedebuut van de redelijk geschifte Franse Julia Ducorneau werd dan nog eens even ontstuimig als strak in beeld gezet door onze eigen Ruben Impens. Grave appelleert aan onze verborgen instincten, en dat doet nieuw en anders. 

4. Moonlight

"There's a mistake! Moonlight, you guys won Best Picture!", zo klonk het verward uit de mond van de producer van La La Land, toen die ontdekte dat de Oscar voor Beste Film die hij zonet in handen had gekregen een vergissing was en het eigenlijk dé underdog van het jaar was die met de grootste filmeer bekroond werd. Dit delicate, intieme, meesterlijk geregisseerde kleinood over emotionele isolatie en raciale en seksuele identiteit, voelt even actueel als universeel aan en wordt ons zo doorvoeld en ontwapenend verteld dat er na afloop een gat in je hart smeult. Warm en pijnlijk tegelijk. 

3. Blade Runner 2049

De tweede film met Ryan Gosling in deze top 10! In handen van Denis Villeneuve wordt de sequel op de klassieker uit 1982 veel meer dan een sciencefictionspektakel. Deze bespiegeling over menselijkheid en identiteit krijgt een weemoedige, tragische ondertoon, maar is ook een orgie van atmosferische kleuren, vernuftige belichting, superieure geluiden, grootse sets en indrukwekkende effecten. Dit is niet zomaar cinema maar een beleving, een aan het artistieke grenzende ervaring, een film die je niet alleen ziet, maar ook voelt. Een grootse triomf die helaas in zijn thuisland helaas niet het kassucces werd dat er van verwacht werd. 

2. Dunkirk

Elke film van Christopher Nolan heeft zich altijd al in onze top 10 weten te wurmen, en dat is echt niet bewust. Maar de man maakt nu eenmaal films waar je niet om heen kan en die telkens weer verbluffen. Dunkirk is even intelligent als entertainend, maar is als epische oorlogsprent vooral meer dan zomaar een blockbuster. De knappe vertelstructuur, de magistrale fotografie, de bezwerende score van Hans Zimmer maken er een sensorische beleving van, waarin stiltes meesterlijk gedoseerd even effectief blijken als grootse actiescènes om een verbluffend gevoel van authenticiteit op te roepen. 

1.. Home

Een Vlaamse film op nummer één, dat we dat nog mogen meemaken. Met daadkracht en lef is Fien Troch er in geslaagd ongemakkelijke, harde cinema af te leveren, die op grandioos subtiele wijze de leefwereld van jongeren binnendringt en die met een ijzersterk gevoel voor sfeer en visuele allure in beeld te brengen. De jonge cast - allemaal debutanten - zorgt met een enorme naturel voor een uiterst geloofwaardige, indringende, subtiele kijk op communicatie tussen ouders en kinderen en op het moeizaam zoeken naar een rol in het grote theatersuk van het leven. Met een bloedmooie soundtrack onderstreept Johny Jewel de emotionele staat van de protagonisten. 

Dit een een productie van torenhoog niveau die zijn Vlaams-zijn achter zich weten te laat. Waarom kunnen zo weinig fimmakers van bij ons dit? Troch heeft duidelijk keihard gewerkt, is creatief en experimenteel, wordt omringd door ander talent, beschikt over een gelaagd, van échtheid zwellend scenario, heeft goede smaak en kent wat van film. Durven we stellen dat het gros van de Vlaamse filmmakers op één of meerdere van die criteria gebuisd is?

 

 

Sven De Schutter

 
Als 'onwetende regisseur' in Shatila.

Mathijs Poppe's middellange docufictiefilm speelt zich af in Shatila, een Palestijns vluchtelingenkamp in Libanon. De film leverde hem een VAF...

 

Michiel Philippaerts

 
Dimensions of dialogue
rating

Duur: 12 min. | Land: | Regie: Jan Svankmajer | Cast: | Scenarist: | Productiehuis:

Een man bestaande uit fruit en groenten, alsof hij is weggeslopen uit een werk van Giuseppe Arcimboldo, rolt jolig rond wanneer hij wordt opgeschrikt door een kletterend geluid van dreiging. Hij valt ten prooi aan een gelijkaardig schepsel, bestaande uit keukengerei: we zien scharen, lepels, potten en kaasraspen op gewelddadige wijze de aardappels, kroppen sla en tomaten vermalen. Wat overblijft van de ‘organische’ man is een onsmakelijk fruitpapje.


Dit is een onderschrift.

De rammelende ‘keukenman’ ondergaat even later hetzelfde lot, wanneer hij zijn meerdere moet erkennen in de intelligentsia: een allesverslindende man samengesteld uit encyclopedieën, briefpapier en geodriehoeken. Maar of deze ook is opgewassen tegen de compostbrei? Het proces herhaalt zich opnieuw en opnieuw: consumptie, reproductie, consumptie, reproductie, etc. Totdat een ‘nieuwe mens’ geboren/geproduceerd wordt…. Svankmajer’s synthese is echter allesbehalve idyllisch: bemerken we hier een snedige veroordeling van het utopische communisme?

Deel twee lijkt makkelijker leesbaar en behandelt de liefde. Romantici zijn echter gewaarschuwd: de uitkomst van het erotisch liefdesspel doet hier eerder denken aan Andrej Zvjagintsevs 'Loveless' dan aan een doorsnee kleffe feelgoodfilm. Het begint nochtans veelbelovend. Twee kleifiguren zoeken voorzichtig toenadering: een lach, een blik, een eerste aanraking. Een tedere kus mondt uit in het samensmelten van het koppel. Wat volgt is een sequentie waarin Svankmajer op prachtige wijze seksualiteit, intimiteit en het alombekende gevoel van te willen fusioneren met je partner visualiseert.

Wanneer de vrijpartij erop zit en het koppel terugkeert naar zijn oorspronkelijke, tweedelige vorm blijken man en vrouw echter niet meer alleen te zijn. Een vormloze klodder klei – het ongewenste liefdeskind – probeert smekend de aandacht van zijn ouders te trekken. Noch vader, noch moeder erkennen het zielige kroost. Liefde verandert in haat, intimiteit in agressie. Het kind wordt niet enkel van ’s moeders boezem verstoten, maar wordt ook door de vader als wapen gebruikt. De komst van het arme schepsel verstoort bijgevolg de harmonie én de communicatie tussen de twee bedpartners; Svankmajers pessimisme krijgt opnieuw de bovenhand.

Ook de interacties in het derde segment lopen steevast faliekant af. Twee kleien kletskoppen, met de neuzen naar elkaar gericht, bieden elkaar objecten aan die ze – bijgestaan door een cartoonesk geluidje – uit hun mond tevoorschijn toveren. Komt de ene met een tandenborstel, dan presenteert de ander een tube tandpasta. Zo gaat het even door en op eerste zicht lijken ze mekaar behulpzaam te assisteren: brood vs. boter, potlood vs. slijper en schoen vs. veters. Desalniettemin beginnen de mannen in hun haast fouten te maken en belandt de tandenborstel in de slijper en de boter op de schoen. Gefrustreerd schakelen ze in een hogere versnelling in de hoop hun fouten recht te zetten, maar het kwaad is geschied. Uitgeput zakken de twee hoofden ineen.

Weinig animatiefilms kunnen tippen aan de ongewone tactiliteit die Svankmajer tentoonspreidt.

Alhoewel dit driedelige meesterwerkje resoluut voor een Oost-Europees pessimisme kiest, is het geen bedrukkende kijkervaring geworden. Integendeel: Svankmajers ideëen worden op een ludieke wijze gepresenteerd en zijn techniek is van zo'n hoog niveau dat je als kijker niet anders kan dan je te laten overspoelen door die sublieme vernuftigheid. Voorts kunnen weinig animatiefilms tippen aan de ongewone tactiliteit die 'Dimensions of dialogue' tentoonspreidt – die klauwende kleifiguren! die vlezige tongen! – waarin de simpelste objecten een tastbare sensatie oproepen. Dit alles resulteert in een perfecte kortfilm, zowel voor zij die graag Svankmajers ingeniositeit bewonderen, alsook voor enthousiastelingen van politieke cinema, die een mondje kunnen meepraten over Marx’ dialectische verhoudingen.

In 2016 zette de 81-jarige Svankmajer een crowdfundingcampagne op poten om zijn zelfverklaarde laatste film te kunnen financieren. “Surrealism’s not dead,” exclameert hij inmiddels, want in een mum van tijd haalde hij het beoogde bedrag binnen. Langspeler Insects, een herbewerking van een toneelstuk van de gebroeders Čapek en Kafka’s 'De Gedaanteverwisseling', kon dankzij die genereuze steun van meer dan tweeduizendzevenhonderd bijdragen het daglicht zien. Ondertussen bevestigde Internationaal Film Festival Rotterdam dat ze de film in wereldpremière zullen tonen: een goed excuus om een bezoekje te brengen aan onze noorderburen, zo lijkt ons.
 

Michiel Philippaerts
 
The Hunger
rating

Duur: 21 min. | Land: | Regie: Kenneth Karlstad | Cast: , , , | Scenarist: | Producent: | Productiehuis:

Dat Jørgen de hoofdfiguur is van dit verhaal, maakt hij al snel duidelijk wanneer hij al kijkend in de camera zegt dat deze film over hem gaat. Hij is een puber die zichzelf een stoer imago probeert aan te meten. Hiervoor zoekt hij contact met een notoire crimineel bij wie hij hoopt drugs te kopen. Alleen loopt de ontmoeting niet zoals hij had gepland.

Wat 'The Hunger' opvallend maakt, is de manier waarom de film weergeeft hoe Jørgen zelf zijn leefwereld aanvaardt en hoe deze soms botst met de realiteit. Oorverdovende elektronische muziek, een flashy montage en een vaak felrode belichting zijn een visuele veruitwendiging van Jørgens nood om zich te identificeren met een machocultuur. Al is dit een cultuur die hier vooral nefast en vernietigend blijkt te zijn en waarbij agressie, stoerdoenerij en alfagedrag primeren.

Dat dit niet helemaal Jørgens wereld is, blijkt bijvoorbeeld uit de eerder alledaagse scènes met zijn vader. Maar ook hoe Karlstad de scènes met de crimineel visualiseert, helpen daarbij. Soms lijkt het of we naar een horrorfilm van Dario Argento op XTC aan het kijken zijn. Het einde draait helaas uit op eerder een niemendalletje - wat bijzonder spijtig is. Daardoor blijkt deze kortfilm bovenal toch ‘style over substance’ te zijn.

Jeroen Van Rossem
 
Fucking bunnies
rating

Duur: 17 min. | Land: | Regie: Teemu Niukkanen | Cast: , , , | Scenarist: , | Producent: , , | Productiehuis:

Maki is de nieuwe buur van Raimo en wil maar al te graag ingaan op de open uitnodiging. Maar omdat Maki er nogal vreemde gewoontes op nahoudt, wil Raimo helemaal niet met hem optrekken. Maki is het hoofd van een sekte die op zijn eigen appartement niet alleen de duivel aanbidt, maar ook geregeld een gezellige orgie houdt. Daarnaast lopen alle ingewijden (ook kleine kinderen) met beschilderd hoofd vol verwijzingen naar Satan rond. Absurditeit troef in deze kortfilm.

Wat het geheel nog gekker maakt is dat iedereen uit de omgeving van Raimo doet alsof er geen vuiltje aan de lucht is. De duivelaanbidder is best wel een sympathieke kerel, waardoor hij bij velen lof oogst, en niet in het minst bij Raimo’s vrouw. De squasher weet niet wat hij moet aanvangen met de situatie en bij momenten dreigt zijn eeuwig rustige gemoedstoestand om te slaan.

Regisseur Teemu Niukkanen heeft reeds diverse muziekvideo’s, commercials en sketches op zijn conto staan. Deze amusante fictiefilm is zijn geslaagde kortfilmdebuut. 'Fucking bunnies' is zonder meer grappig en tegelijkertijd onderhoudend. Op een humoristische wijze stelt Niukkanen een abstract begrip als ‘normaliteit’ en ‘norm’ in vraag. Hij portretteert zijn hoofdpersonage als een volslagen irrationele xenofoob die tegen alle signalen in blijft vasthouden aan zijn vastgeroest begrip van normaliteit. Zal Raimo komaf maken met zijn vooroordelen en vriendschap sluiten met de sympathieke duivelaanbidder?

Glimlachen op de gezichten van het publiek verzekerd bij deze zwarte doch licht verteerbare komedie.

 

Jannes Callens

Anima 2018

Het Brusselse Flagey wordt de komende tien dagen (9-18 februari) opnieuw dé thuishaven voor animatieliefhebbers van allerlei soort. Voor diegene die...
09/02/2018 tot 18/02/2018
Animatieliefhebbers moeten opnieuw in het Brusselse Flagey zijn voor de nieuwste en beste korte animatiefilms.

Speel mee en win twee duotickets voor deze film.

 
Graduation 97
rating

Duur: 19 min. | Land: | Regie: Pavlo Ostrikov | Cast: , , | Scenarist: | Producent: | Productiehuis:

TV-hersteller Roman loopt door de Oekraïense vrieskou met televisieantennes op de rug. Het lijken wel vleugels, maar opstijgen uit zijn vervelend voortkabbelende leven blijkt geen optie. En de afstandsbedieningen die hij op de markt verpatst, verkopen voor geen meter.

Toch houdt Roman er de moed in – onze protagonist tovert geregeld een brede glimlach tevoorschijn vanonder zijn smalle walrussnor. En als je naar het leven lacht, lacht het blijkbaar terug. Romans childhood crush Ludya was jaren uit zijn zicht verdwenen, maar dan duikt zij plots op aan het marktkraam met voorverpakte fabriekscakes. Dit keer laat hij haar niet zomaar vertrekken.

Regisseur Ostrikov, eind de twintig met rechtendiploma, volgde in 2013 een opleiding scenarioschrijven aan de New York Film Academy en is ondertussen een bekende naam in de Oekraïense filmscène. Met deze 'Graduation 97' slaat hij een heel eigen toon aan. De film is evengoed een wrange komedie, maar anders dan bij Aki Kaurismäki of Roy Andersson druipt de levensmoeheid hier niet van gebelgde tronies.

Van bij de toevalsontmoeting excelleert het acteursduo in laconieke gezichten met lieve glimlachjes. We krijgen hun deadpan replieken te zien in grote close-ups. Tot de situatie escaleert. Kon moeilijk anders want zoals we weten uit The Shining, waarvan Roman een poster hangen heeft in zijn kleine appartement: all work and no play maakt saaie boys and girls.

De film versierde een nominatie voor de European Film Awards op het Internationaal Kortfilmfestival Leuven. Wij duimen mee voor een verdiende award. 

Jan Sulmont
 
May day
rating

Duur: 22 min. | Land: | Regie: Olivier Magis, Fedrik De Beul | Cast: , , | Scenarist: , , | Producent: , | Productiehuis:

Thierry Van de Casteele heeft een probleem: hij wordt binnenkort geopereerd en zal hierdoor een maand niet kunnen werken. Zijn éénmansbedrijf verwaarlozen – hij is een kleine zelfstandige krantenbezorger – is echter geen optie, dus moet hij dringend op zoek naar vervanging om zijn ronde over te nemen.

Hij komt op het geniale idee om alle kandidaten tegelijkertijd uit te nodigen op zijn appartement en hen vervolgens veilingsgewijs te laten bieden op de job. De sollicitant die het laagste salaris voorstelt, gaat ermee aan de haal.

Meer hebben Olivier Magis ('Le secret des dieux') en Fedrik De Beul ('Août 1914', 'Kong aan zee') niet nodig als uitgangspunt om met 'May day' een intelligente zwarte komedie af te leveren. Ze slagen hierin dankzij de naturalistische acteerprestaties, de scherpe dialogen én het authentieke Belgische gevoel voor humor. Doordat het experimentele ‘sollicitatiegesprek’ plaatsvindt op één locatie en de werkzoekenden - een mooie dwarsdoorsnede van de Brusselse bevolking - in een kwetsbare positie worden gedwongen, creëren de filmmakers bovendien een microsamenleving waarin de cultuur-, klasse-, taal- en genderverschillen plots pijnlijk duidelijk worden.

Communautaire veldslag om een job.

Het duurt bijgevolg niet lang tot de hele situatie drastisch escaleert. Wanneer iemand oppert dat er rekening gehouden moet worden met wie de job het meest verdient, is de repliek lekker laconisch: “Chacun sa merde.” Of je nu een alleenstaande moeder bent of een vader met Alzheimer hebt: voor empathie is er geen plaats in de veldslag om een job. Racisme, kansarmoede en zelfs communautaire kwesties – inderdaad, een zéér Belgische film – borrelen langzaam naar de oppervlakte en al gauw wordt iemand hardhandig uit het appartement verwijderd. Via dit heerlijke cynisme leggen Magis en De Beul een onmenselijk systeem bloot waarin elk individu zijn eigen prijskaartje heeft.

'May day' bewijst nog maar eens hoe de beste kortfilms vaak rond kleine, simpele ideeën draaien, die vervolgens minutieus worden uitgewerkt. Dankzij een pienter regisseursduo en een straffe ensemblecast (Thierry Hellin, Joren Seldeslachts, Chokri Ben Chikha, etc.) springt de film immers meteen in het oog in de nogal makke Vlaamse competitie op het Internationaal Kortfilmfestival Leuven dit jaar. In Warschau ging de film aan de haal met de Grand Prix - lonkt er in Leuven ook een prijs?

Michiel Philippaerts
 
Out of the blue, into the black
rating

Duur: 21 min. | Land: | Regie: Alidor Dolfing | Cast: , , | Scenarist: | Producent: | Productiehuis:

In 2014 sloeg het duo Mark Bouwmeester en Nyk Dekeyser, beter gekend als Alidor Dolfing, al een homerun met hun kortfilm 'Wien for Life' en met 'Out of the Blue, Into the Black' leveren ze opnieuw een zeer sterke kortfilm af. Voornamelijk omdat de film een heerlijke mengeling geworen is van stijlen & genres. Voor het verhaal lijkt het duo zich vooral inspiratie te putten uit het Pukkelpop-drama van 2011, waarbij het noodweer aan vijf mensen het leven kostte. Daarnaast willen de regisseurs ook iets vertellen over jongeren en hun leefwereld.

De film open als een luchtige, haast platvloerse komedie, maar ontaardt na het incident in een drama waarbij acteur Laurens Aneca ons een pakkende one-man show voorschotelt. Op deze momenten toont de 'Out of the Blue, Into the Black' enkele treffende gelijkenissen met one man/one location-films als 'Buried' en '127 Hours'.

Alidor Dolfing geeft de film net dat tikkeltje extra door een meer symbolische en poëtische toer op te gaan. Hier worden angst en contemplatie verenigd in een finale die het liefdeskind zou kunnen zijn van David Lynch en Terrence Malick. Tussendoor krijgen we scènes te zien van de roekeloze en feestende jongeren op het festival, waarbij vooral een bizarre driehoeksrelatie tussen Flament en zijn beste vriend Kiwi en de wulpse Polly uitgespeeld wordt. Deze scènes voelen soms helaas wat misplaatst aan, omdat ze vrij artificieel overkomen. Anderzijds dragen ze wel bij tot het portret dat de makers willen schetsen van een onbezonnen jeugd.

Kan dit hele verhaal uiteindelijk niet gezien worden als een allegorie voor de innerlijke turbulentie van de pubertijd, waarbij vooral vriendschap datgene is dat ons overeind houdt?

 

Jeroen Van Rossem

Pagina's

Subscribe to Kortfilm.be & Kutfilm.be RSS