Lucía en el limbo
rating

Duur: 20 min. | Land: | Regie: Valentina Maurel | Cast: , , , | Scenarist: | Producent: , ,

Twee jaar nadat ze in Cannes de eerste prijs in de studentenfilmcompetitie wegkaapte met haar afstudeerwerk 'Paul est là', staat Valentina Maurel in 2019 opnieuw op de Croisette. Haar nieuwe kortfilm 'Lucía en el limbo', waarin ze terugkeert naar haar geboorteland, werd er geselecteerd voor de Semaine de la Critique. Maurel is Costa Ricaanse van afkomst maar woont al een hele tijd in Brussel en volgde haar filmstudies aan het INSAS.

Terwijl hoofdpersonage Lucía koorddanst op de dunne grens tussen tiener en jongedame, probeert ze van twee dingen af te raken: haar luizen en haar maagdelijkheid. De luizen lijken haar niet zozeer te storen door de jeuk of omdat het niet hygiënisch is, maar vooral omdat het gênant is voor een jonge tiener. Terwijl haar familie benadrukt dat het ongewoon is dat een meisje van haar leeftijd nog luizen heeft, voelt Lucía de druk van haar leeftijd op haar schouders. Op zoek naar zichzelf duwt ze zich voort om met de menigte van opgroeiende leeftijdsgenoten mee te kunnen.

De film bestaat uit lange, ingetogen shots die allemaal dicht op Lucía’s huid zitten, wiens gevoelens en gedachten we vooral door haar lichaamstaal en uitdrukkingen kunnen volgen. Met een minimum aan tekst neemt de jonge actrice Ana Camila Arenas de film waardig op haar schouders. De combo Maurel-Arenas lijkt bijzonder goed te werken.

De sfeer van de film wordt verder gevormd door het uitzicht en de geluiden van de Costa Ricaanse straten, afgewisseld met warme beelden die vaak in zeer kleine, vaak wat troosteloze ruimtes opgenomen zijn. Maurel blijft echter alle aandacht op haar hoofdpersonage vestigen.

Met 'Lucía en el limbo' brengt Valentina Maurel een coming-of-age vertelling die er tussen zijn vele genregenoten uitspringt door een vlijmscherpe regie en opmerkelijk sterke hoofdactrice. De herkenbaarheid van het thema zorgt voor een empathische trip doorheen de bruisende Latijns-Amerikaanse straten.

Jana Dejonghe
 
Hiêu
rating

Duur: 24 min. | Land: | Regie: Richard Van | Cast: , , , | Scenarist:

Niemand minder dan Frans filmicoon Claire Denis bekroonde Richard Vans afstudeerfilm ‘Hiêu’ met de Tweede Prijs binnen de Cinéfondation-selectie van het 72e filmfestival van Cannes. Niet toevallig doet de humane stijl van deze studentenfilm vaag denken aan die van Denis.

Richard Van woont nu in San Francisco, maar keert voor z’n film terug naar zijn Vietnamese roots. Daar schijnt hij een licht op een Vietnamees-Amerikaans gezin, wanneer het titelpersonage Hiêu na lange afwezigheid plots weer opduikt in het huis dat hij, met zoon en vrouw, achterliet op zoek naar een ander geluk.

Hiêu is een zachte, verloren gelopen man. De terugkeer naar zijn ex-vrouw oogt onschuldig, maar er schuilt meer in zijn handelingen en de weinige woorden die hij lost. De hoofdacteurs krijgen allebei tijd en ruimte om een vervlogen relatie in één keukenscène te reconstrueren. Tijdens hun stiltes voel je afgunst, maar ook spijt en gemis.

Het is die gevoeligheid die Richard Van sterk weet te vatten in dit korte, slice-of-life portret. Het spannende einde zit dit relatierelaas trouwens als gegoten.

Niels Putman
 
Ikki illa meint
rating

Duur: 21 min. | Land: | Regie: Andrias Høgenni | Cast: , , | Scenarist: | Producent: | Productiehuis:

Hoewel de Faroese regisseur Andrias Høgenni ondertussen aan zijn tiende kortfilm toe is, studeert hij met ‘Ikki Illa Meint’ pas dit jaar af aan de alternatieve Deense filmschool SUPER16. Zijn afstudeerfilm is goed voor een selectie én prijs op de 58e Semaine de la Critique in Cannes.

Høgenni zoekt wel vaker intieme verhalen in nogal claustrofobische situaties op. Zo ook in ‘Ikki Illa Meint’. Twee goede, maar uit elkaar gegreide, vriendinnen komen elkaar onverwacht tegen in supermarkt. Hun begroeting is hartelijk, maar voelt geladen en bijzonder awkward. Al snel wordt duidelijk waarom: Elinborg heeft Marita geblokkeerd op Facebook, en Marita wil graag weten waarom. “Het is zeker niet persoonlijk,” wordt geopperd, “maar je stikt me wel, met je online gedrag.”

De Nederlandse titel van de film vertaalt zich naar “zonder slechte bedoelingen”. Dat schetst niet alleen de ondertoon van hun pijnlijke conversatie, maar ook de tragische en jammerlijke afloop. Niet lang na hun “beschaafde” conflict bij de rayon van de melkproducten, overlijdt Marita. Elinborg blijft met een nakend schuldgevoel achter.

Høgenni zet zijn film in als een extreem herkenbare situatiekomedie voor deze eeuw - online-acties die offline confrontaties bemoeilijken -, maar de film ontpopt zich snel tot een sociaal en gevoelig drama over spijt.

Een sterke vertelling, met een goede focus - zowel vormelijk, alsook narratief. Het existentiële nasmaakje bewijst de impact van deze 21e eeuwse tragedie.

Niels Putman
 
The Distance Between Us and The Sky
rating

Duur: 09 min. | Land: | Regie: Vasilis Kekatos | Cast: , | Scenarist:

“Wanna see my dick?” Het is nacht en een jongen chat via Grindr met een naakte man aan de andere kant van de lijn. Het antwoord is ja, en hij krijgt alles te zien. Op dat moment loopt een andere jongeman voorbij. Einde videogesprek.

Met die intro lijkt de toon gezet. De setting: een tankstation langs de snelweg, het holst van de nacht. De twee jongemannen gaan elkaar verbaal te lijf, met een soort verleidelijke dans van bluf en imponeren. De inzet: €22,50 voor een busticket naar Athene.

De openingsscène zet je, gelukkig, op een verkeerd been: in plaats van een gratuit vrijpartij tussen twee homo’s langs de snelweg, krijgen we een intieme dialoog tussen twee aantrekkelijke mannen te zien. Over hun geaardheid wordt zelfs geen woord gerept, misschien is dit mondelinge stoeipartijtje wel hun eerst keer? De Griekse regisseur Vasilis Kekatos filmt hen bijzonder dicht op de huid en mikt zo niet alleen op intimiteit, maar ook suspense. Er hangt elektriciteit in de lucht.

Tijdens hun paringsdans delen ze een sigaret, en wat terloopse poëzie – kijk maar naar de titel. Kekatos trekt de full-on romantische kaart om zijn film af te sluiten, in schril contrast met de eerder expliciete, rechttoe rechtaan opening. “I fall for you” zingt een man op de soundtrack, jongen twee geeft jongen één een lift op de brommer richting Athene. En toch wordt het niet té melig. Chapeau.

Niels Putman
 
As up to now
rating

Duur: 24 min. | Land: | Regie: Katalin Moldovai | Cast: , , , | Scenarist: ,

De hardhorige Margaret kleedt zich graag op, de gelegenheid doet er niet toe. Dus ook voor een controle in het ziekenhuis.

De Hongaarse jonge cineaste Katalin Moldovai baseerde zich voor haar afstudeerfilm aan de Budapest Metropolitan University op het kortverhaal van Kriszta Tóth. Het wordt met niet zoveel woorden gezegd, maar de hamvraag van beide vertellingen lijkt: wat betekent doodgaan? Moldovai perst er in haar adaptatie een korte film over moraliteit én hoop uit.

Margaret wordt vergezeld door haar dochter Judith. Hun vervreemding voor elkaar is groot: de Wunderbaum in de auto bengelt pakken opgewekter tussen hen in. De dokter windt er geen doekjes om: Margaret heeft een kwaadaardige vorm van huidkanker en heeft nog drie maand te leven. Dat tragische nieuws gaat aan Margaret zelf voorbij, want ze heeft haar hoorapparaat niet in. Haar dochter koopt de dokter om, op preventief aanzoek van Margaret eerder in de wachtzaal. Ze beloven haar een, geveinsde, chemokuur.

Moldovai’s film stemt weinig vrolijk. De gangen kleuren vaal, de stoeltjes afgesleten. Gelukkig doorspekt ze haar drama met enkele luchtige observaties zoals het geflirt tussen de dokters, en het overmatige gsm-gebruik van een generatie waar Margaret duidelijk niet bij hoort.

Het grootste sprankeltje hoop komt echter vanuit de doodzieke vrouw zelf, die, moedig, en zichzelf voorliegend, de dagelijkse trip richting het ziekenhuis maakt. De zieke Margaret ziet er naarmate de film vooruit gaat, steeds beter uit. De faux doktersafspraken doen haar goed; schone schijn is het, want ze kent haar lot, en de dokters – die een niet werkende stralingsmachine gebruiken – al evenzeer. Waar de 82-jarige vrouw haar joie de vivre – of haar koppigheid om haar lot te negeren – vandaan haalt: God mag het weten. Leven en dood zijn al even mysterieus, zo blijkt.

As up to now’ is strak en to the point in beeld gebracht, maar wordt vooral gedragen door een uitmuntend acterende vrouwencast. Vera Venczel steunt haar geloofwaardigheid op een mooie naturel, en de inzet van haar eigen, magere, en evenzeer aftakelende lichaam. Moedig voor een actrice op leeftijd.

Niels Putman
 
All Inclusive
rating

Duur: 15 min. | Land: | Regie: Teemu Nikki | Cast: , | Scenarist: | Producent:

Kalervo is het prototype grijze muis. Terwijl een Italiaanse tenor van jetje geeft op de achtergrond, smeert hij braaf en routineus zijn boterhammen. Op weg naar het werk krijgt hij bevelen van zijn vrouw, wordt hij besprongen door de hond van de buren, en bijna aangereden door de plaatselijke jeepjunkie. Comme d’habitude.

Uiteraard heeft dit hoofdpersonage in de nieuwste kortfilm van de Finse regisseur Teemu Nikki een kantoorjob, en vanzelfsprekend wordt hij daar gepest. Maar midden film keert zijn lot. De receptioniste waarmee hij flirt en luncht, geeft hem een almachtige armband cadeau. Payback time: iedereen doet namelijk zonder verpinken wat hij vraagt. Zijn wraak op pesters, overspelige vrouw en lastige buren is zonder meer zoet.

Teemu Nikki’s ‘All Inclusive’ doet qua droge personages en deadpangehalte bij momenten bijna vanzelfsprekend aan landgenoot Ari Kaurismäki denken. Ook het grauwe, mistroostige kleurenpallet zou zo binnen het oeuvre van de nogal vaak beschonken Fin passen.

De Shakesperiaanse sfeer van het tweede deel neigt dan weer naar dat van een klassieke Griekse tragedie en de thematische afwikkeling doet die vergelijking zeker eer aan. Nikki sluit zijn satire eigenlijk te snel af, want zo'n opbouw doet smaken naar meer.

Niels Putman
 
"Film moet een kunst blijven, geen consumptiemiddel."

Meltse Van Coillie vertelt over het maakproces van haar docufictie 'elephantfish'.

 

Michiel Philippaerts

 
Elephantfish
rating

Duur: 27 min. | Land: | Regie: Meltse Van Coillie | Cast: , , , , | Scenarist: | Filmschool: KASK

Uit de duisternis weerklinkt een ontheemde stem die ons vertelt over zijn droom waarin een grote olifant de zee dreigt leeg te drinken. De monotonie en rust die in het lage stemgeluid besloten liggen, alsook de exotische klanken van het Tagalog, zetten fijntjes de toon voor wat komen zal: een bezwerende trip langs het uitgestrekte geklots van de zee. Wildcardwinnaar Meltse Van Coillie zal in de volgende zevenentwintig minuten de kijker zachtjes trachten te hypnotiseren en (spoiler!) dankzij haar poëtische beeldvoering en haar toewijding aan sound design zal ze daar met verve in slagen.

Over die beeldvoering: al vanaf het eerste shot laat Van Coillie ons kennismaken met de indrukwekkende cinematografie van haar director of photography – en tevens haar vriend – Harm Dens. De zwevende camera neemt ons mee van de eindeloze horizon op zee tot de benauwde brug van een containerschip, waar een vervormde stem uit de marifoon langzaam het geluid van de golven overstemt. De kapitein beantwoordt de oproep, legt de hoorn neer en staart in het ijle; op het dek zien we twee mannen in gele overalls het cargoschip van een nieuw likje verf voorzien.

Die glijdende, traag zwiepende camerabewegingen uit het openingsshot vormen een terugkerende constante en bekrachtigen het oog voor mise-en-scène dat de tandem Van Coillie/Dens bezit. Elke plan-séquence wekt tegelijk de indruk uit de losse pols te komen, maar op geen enkel moment laat de regisseur zich verleiden tot dweperij of pretentie.

Op geen enkel moment laat de regisseur zich verleiden tot dweperij of pretentie. 'Elephantfish' voelt steeds verrassend fris.

Dat feit op zich is al reden tot lof, want Van Coillie waagt zich met haar eindwerk ‘Elephantfish’ aan een stukje slow cinema, het favoriete ‘genre’ van de doorwinterde arthouse liefhebber. Zoals verschillende eindwerken ons echter leren, kan dergelijke stijloefening al snel verkeerd uitdraaien en gaan vervelen. Gelukkig heeft de regisseur een fijn ritmegevoel. Door haar evocatieve beeldenstroom op de zachte, wiegende cadans van het schip op zee te assembleren verbindt ze ingenieus de setting met het trage tempo van haar film.

Dat tempo resoneert ook thematisch, want Van Coillie zoekt de schimmige grens tussen slaap, droom en verbeelding op. Daarmee bevaart ze dezelfde wateren als de Aziatische somnambulisten – zoals Apichatpong Weerasethakul, Tsai Ming-liang en Bi Gan – die net als haar via het vertragen of stopzetten van de tijd de toeschouwer tot een nevelachtige droomtoestand trachten te brengen. Maar hoewel de invloeden van bovenstaande grootmeesters duidelijk voelbaar zijn kunnen we de Vlaamse cineaste niet van leentjebuur beschuldigen: ‘Elephantfish’ voelt steeds verrassend fris.

Terwijl de eindeloze leegte van de zee zich opdringt bij de bemanningsleden – ondertussen zijn de Filipijnse matroos en kok onze protagonisten geworden – roert er zich iets in de laadruimte. Het titulaire droomwezen uit het openingsmonoloog? Gedwongen door de ijle horizon, die tijdens een magnifieke droomscène volledig verdwijnt, zoekt de bemanning zijn toevlucht tot de verbeelding: suggestieve magie floreert tussen de kleine scheurtjes die de realiteit begint te vertonen. Van Coillie vindt evenwel de juiste balans en vervalt nooit in grotesk surrealisme, waardoor ook de kijker aan het twijfelen slaat over de aard van het verloop aan boord. Nagesynchroniseerd geluid geeft het geheel een extra laag van bevreemding; op welke buitenaardse oceaan dobbert dit schip rond?

Van Coillie mocht op het KortfilmfestivalLeuven een Wildcard in ontvangst nemen, goed voor 25 000 euro voor een nieuwe film. "De filmmaakster toonde met haar interessante observatie dat ze een sterke visie heeft," dixit de jury, een oordeel dat we enkel kunnen beamen. Haar betoverend portret van leven op zee, rijk geschakeerd in al zijn banaliteiten en fantasieën, doet ons reikhalzend uitkijken naar haar volgende project. Dat zal opnieuw over dromen gaan, zo vertrouwde ze ons toe. We kunnen niet wachten tot ze ons opnieuw in slaap wiegt.

Michiel Philippaerts
 
Zombies
rating

Duur: 15 min. | Land: | Regie: Baloji | Cast: | Scenarist: | Producent:

Het invloedrijke filmfestival Oberhausen programmeerde in 2019 niet één, maar twéé werken van Baloji. In de videoclipcompetitie was ‘Peau de Chagrin / Blue de Nuit’ te zien. Maar hét succesnummer was deze ‘Zombies’, zeg maar een experimentele muziekvideo van een goed kwartier. Tussen een vijftigtal kunstige korte films rijfde ‘Zombies’ de Principal Prize binnen. Een eerste échte erkenning als filmmaker voor de Congolese Belg!

Dat ‘Zombie’s heerlijk opzwepende muziek bevat uit Baloji's laatste album ‘137 Avenue Kaniama’, dat viel te verwachten. De stevige nummers ‘Spotlight’, ‘Glossine’ en ‘Ciel d'Encre’ op zich al erg de moeite waard. Deze film legt daar absoluut een laag bovenop, zowel met extra thema's als door extra kleurrijke fun. De productiewaarde lijkt zich te kunnen meten met peperdure megaclips van mondiale sterren. Een fenomenale verwezenlijking voor een low budget, in Baloji's woorden 'DIY' productie.

In de festivalcatalogus staat Baloji beschrijven als 'a poet, composer, lyricist, scriptwriter, actor and performer, video artist and stylist'. De vroegere Starflam-rapper vindt zichzelf ook een “photographe frustré”, en tekende de storyboards voor deze film uiteraard zelf.

De regisseur claimde dus creatieve controle op werkelijk elk aspect van zijn groovy experiment. Er wordt behoorlijk wat afgedanst, geregeld als een choreografie met selfiesticks - het visuele thema is hier zichzelf bewonderende, in Kinshasa rondhangende jeugd. Dat levert enkele onvergetelijke beelden op, zoals dat van een tussen hen in geld rondstrooiende dictator, een eenzame zeemeerman en het meisje in het kapsalon met telefoons aan haar rechtopstaande vlechten. Of een volgshot van een zich op straat omkledend meisje dat zo op een catwalk kan. Haar gele t-shirt bloklettert 'HAS LEFT THE GROUP'. Gele credits, gele muren, gele kostuums: het is makkelijk een leidende ‘Zombies’-kleur te vinden.

De camera capteert Kinshasa met pakkende beelden, van een flitsende nightclub tot de chaotische straat, van een schreeuwerig kapsalon tot een plastic afvalberg. Uiteraard wordt ook veel ingezoomd op Baloji zelf, sterk gestileerd in allerlei (gele) outfits met allerlei attributen in de hand. Stoïcijns frontaal, dan weer recht de camera inkijkend lijkt hij wel een verwarde koning temidden zijn onderdanen, onherroepelijk verslaafd aan hun spiegelende smartphone.

Jan Sulmont
 
"Eigenlijk ben ik een gefrustreerde fotograaf."

Muzikant Baloji voelt eindelijk erkenning als filmmaker, na de bekroning van zijn DIY-kortfilm 'Zombies'.

 

Jan Sulmont

Pagina's

Subscribe to Kortfilm.be & Kutfilm.be RSS